{"id":10248,"date":"2023-03-19T11:38:06","date_gmt":"2023-03-19T08:38:06","guid":{"rendered":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/?p=10248"},"modified":"2023-03-23T11:39:06","modified_gmt":"2023-03-23T08:39:06","slug":"acil-durum-ve-afet-farkindaligi-artmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/acil-durum-ve-afet-farkindaligi-artmali\/","title":{"rendered":"Acil Durum ve Afet Fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 Artmal\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Deprem \u00fclkesi olan T\u00fcrkiye’de \u015eubat ay\u0131nda ya\u015fanan\u00a0Kahramanmara\u015f merkezli 7.7 ve\u00a07,6\u00a0\u015fiddetindeki depremler 10 ili etkisi alt\u0131na ald\u0131. Depremden etkilenenlere\u00a0ve yaral\u0131lara ge\u00e7mi\u015f olsun dileklerimizi iletiyor, hayat\u0131n\u0131 kaybedenleri sayg\u0131yla an\u0131yor ve\u00a0Allah’tan rahmet diliyoruz.\u00a0 Deprem ve olas\u0131 herhangi bir afet i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131n\u0131, afet an\u0131nda ve sonras\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri Gazete Kamp\u00fcs ekibi olarak haz\u0131rlad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

AFAD kaynaklar\u0131nda yer alan bilgilere g\u00f6re acil durum;\u00a0can kayb\u0131, yaralanma, yap\u0131sal ve yap\u0131sal olmayan fiziksel hasarlar, \u00e7evresel zararlara neden olan toplumsal faaliyetleri aksatabilen beklenmedik, planlanmad\u0131k olaylar olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Do\u011fal afetler,\u00a0can ve mal kayb\u0131na yol a\u00e7an do\u011fal olaylar olarak biliniyor. Afetin \u00f6zellikleri aras\u0131nda do\u011fal olarak medyana gelmesi, can ve mal kayb\u0131na neden olmas\u0131, \u00e7ok k\u0131sa zamanda olu\u015fmas\u0131 ve ba\u015flad\u0131ktan sonra insanlar taraf\u0131ndan engellenemiyor olmas\u0131\u00a0yer al\u0131yor. Em yayg\u0131n g\u00f6r\u00fcnen afetler\u00a0deprem, heyelan, sel ve orman yang\u0131n\u0131 hakk\u0131nda bilin\u00e7lenilmesi ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 \u00f6nem arz ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Deprem, jeologlar taraf\u0131ndan yer kabu\u011funun derin katmanlar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131l\u0131p yer de\u011fi\u015ftirmesi ya da yanarda\u011flar\u0131n p\u00fcsk\u00fcrme durumuna ge\u00e7mesi nedeniyle olu\u015fan sars\u0131nt\u0131lar olarak a\u00e7\u0131klan\u0131yor.\u00a0\u00dclkemiz topraklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 92’sinin deprem riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, n\u00fcfusun da y\u00fczde 95’inin bu b\u00f6lgeler \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Bu durum da \u00fclkemizde bu konu ile ilgili haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli ve etkili olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade ediyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Bir di\u011fer do\u011fal afet olay\u0131 heyelan ya da toprak kaymas\u0131,\u00a0zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden olu\u015fan bir yamac\u0131n yer\u00e7ekimi, e\u011fim, su ve benzeri di\u011fer kuvvetlerin etkisiyle a\u015fa\u011f\u0131 ve d\u0131\u015fa do\u011fru hareketi\u00a0olarak tan\u0131mlan\u0131yor.\u00a0Heyelanlar yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7ok s\u0131k meydana gelen \u00e7ok yayg\u0131n bir k\u00fctle hareketi \u00e7e\u015fidi oldu\u011fundan a\u015f\u0131nmada \u00f6nemli rol oynuyor. B\u00fcy\u00fck heyelanlar ayn\u0131 zamanda topografyada derin izler b\u0131rak\u0131yor. T\u00fcrkiye’de heyelan\u0131n en fazla g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerler Karadeniz B\u00f6lgesi’nde \u00f6zellikle Do\u011fu Karadeniz \u015feridinde yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Sel, bir b\u00f6lgede topra\u011f\u0131 belirli bir s\u00fcre i\u00e7in tamamen veya k\u0131smen su alt\u0131nda b\u0131rakan; ani, b\u00fcy\u00fck ve d\u00fczensiz su ak\u0131nt\u0131s\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131yor.\u00a0Bir akarsu veya deniz, g\u00f6l gibi b\u00fcy\u00fck su kitleleri kimi zaman fazlas\u0131yla suyla y\u00fcklenmesi, bunun sonucunda ta\u015farak yata\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kmas\u0131 bu do\u011fal felakete neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Orman yang\u0131n\u0131 ise do\u011fal ya da insani sebeplerden ortaya \u00e7\u0131kan, ormanlar\u0131n k\u0131smen veya tamamen yanmas\u0131\u00a0olay\u0131… Y\u0131ld\u0131r\u0131m d\u00fc\u015fmesi, yanarda\u011f patlamas\u0131 ve y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k gibi do\u011fal sebeplerle \u00e7\u0131kan yang\u0131nlar ve sigara, tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnler nedenli \u00e7\u0131kan insan kaynakl\u0131 orman yang\u0131nlar\u0131\u00a0bu afetler aras\u0131nda yer al\u0131yor.\u00a0Ormanlar\u0131n yanmas\u0131 ekolojik olarak bir\u00e7ok zarara sebep oluyor. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve kurakl\u0131k\u00a0gibi\u00a0ba\u015fl\u0131ca sonu\u00e7lar\u0131\u00a0da beraberinde getiriyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Acil Durum ve Afet \u00c7antas\u0131 Haz\u0131rlanmal\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Acil durum ve afetlere kar\u015f\u0131 yap\u0131lacak haz\u0131rl\u0131klar\u0131n ilk a\u015famas\u0131 olarak “planlama” yer al\u0131yor.\u00a0Acil durum plan\u0131yla\u00a0birlikte, acil durum ya da afetten sonra ihtiya\u00e7 duyabilecek malzemelerin\u00a0uygun bir \u00e7anta i\u00e7erisinde evde bulundurulmas\u0131 gerekiyor. B\u00f6ylece olaydan sonraki zorlu ilk\u00a0\u00fc\u00e7\u00a0g\u00fcnde ya\u015fam\u00a0kolayla\u015f\u0131yor.\u00a0Acil durum ve afet \u00e7antas\u0131nda bulunmas\u0131 gerekenler \u015f\u00f6yle s\u0131ralabilir:<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc besleyici bisk\u00fcvi gibi bir g\u0131da ve su<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Cep telefonu ve di\u011fer cihazlar i\u00e7in \u015farj bataryas\u0131(powerbank)\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Ki\u015fisel hijyen malzemeleri: Tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131, ka\u011f\u0131t havlu, \u0131slak mendil, dezenfektan el sol\u00fcsyonu ya da jeli<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Engelli ki\u015filer i\u00e7in varsa protez, implant vb. yard\u0131mc\u0131 ara\u00e7lar\u0131n yedek par\u00e7alar\u0131 ve tamir setleri (piller de dahil olmak \u00fczere). G\u00f6rme engelliler i\u00e7in eldiven ve yedek baston. Engelli kimlik kart\u0131 <\/p>\n\n\n\n

\u2022 Battal boy \u00e7\u00f6p torbas\u0131<\/p>\n\n\n\n

\u2022 10 metre sa\u011flam naylon ip (\u00e7ama\u015f\u0131r ipi vb.); diki\u015f seti <\/p>\n\n\n\n

\u2022 E\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse: \u00c7ad\u0131r, mat ve uyku tulumu, temiz su kab\u0131 (plastik \u015fi\u015fe, termos, bidon…)<\/p>\n\n\n\n

\u2022\u00a0Yedek cep telefonu<\/p>\n\n\n\n

Afet An\u0131nda Yap\u0131lmas\u0131 Gerekenler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Deprem an\u0131nda\u00a0panik ve tela\u015f yap\u0131lmadan,\u00a0 g\u00fcvenli alan\u00a0olarak bulunan ilk yerde \u00c7\u00f6k\u00a0\u2013 Kapan \u2013 Tutun ile \u00a0zarar verebilecek cisimlerden korunarak ya\u015fam\u00a0\u00fc\u00e7geni olu\u015fturulmas\u0131 hayati \u00f6neme sahip…<\/p>\n\n\n\n

Sars\u0131nt\u0131n\u0131n sona erdi\u011fini hissedilen anda\u00a0daha \u00f6nce haz\u0131rlanm\u0131\u015f\u00a0olan\u00a0acil durum \u00e7antas\u0131 ile\u00a0evden \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekiyor.\u00a0Binadan \u00e7\u0131karken, do\u011fal gaz ka\u00e7a\u011f\u0131 yok ise; \u00f6nce do\u011fal gaz vanas\u0131n\u0131, sonra elektrik \u015falterini ve en son su vanas\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 gerekiyor.\u00a0Do\u011fal gaz ka\u00e7a\u011f\u0131 var ise elektrik d\u00fc\u011fmelerine ve \u015falterine dokunulmamas\u0131 gerekiyor.\u00a0D\u0131\u015far\u0131da iken hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f binalardan\u00a0uzak durulmas\u0131 gerekiyor.\u00a0Ya\u015famsal \u00f6nemi olan durumlar d\u0131\u015f\u0131nda telefonlar\u00a0kullan\u0131l\u0131p hatlar\u0131 me\u015fgul edilmemesi \u00f6neriliyor.\u00a0Sosyal medya \u00fczerinden do\u011frulu\u011fu kesin olmayan bilgilerin payla\u015f\u0131lmamas\u0131, yanl\u0131\u015f \u00a0ileti\u015fimin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesini sa\u011fl\u0131yor.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Yang\u0131n\u00a0s\u0131ras\u0131nda yang\u0131n alarm\u0131n\u0131n\u00a0\u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ard\u0131ndan derhal bulunulan\u00a0alan\u0131n\u00a0terk edilmesi \u00f6nem arz ediyor.\u00a0Yang\u0131n tehlikesinden uzakla\u015ft\u0131ktan sonra itfaiye\u00a0(112) aran\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Asans\u00f6rlerin kullan\u0131lmas\u0131\u00a0istenen durumlar aras\u0131nda yer alm\u0131yor. \u00a0Yang\u0131n an\u0131nda binadan tahliye olunurken kapal\u0131 bir kap\u0131\u00a0a\u00e7\u0131lmadan\u00a0\u00f6nce\u00a0bir elin\u00a0tersi ile a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya do\u011fru s\u00fcrerek \u0131s\u0131 kontrol\u00fc yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.\u00a0Kontrol edilen\u00a0kap\u0131 s\u0131cak de\u011filse kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131p\u00a0 tahliye\u00a0olunmas\u0131 isteniyor. Dumanl\u0131 alanlarda emeklenmesi veya \u00e7\u00f6kerek ilerlenmesi tavanda biriken dumandan ve \u0131s\u0131dan az miktarda etkilenilmesini sa\u011fl\u0131yor. Bu y\u00f6ntem ile\u00a0tahliye olurken sa\u011fl\u0131ks\u0131z durumlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi bekleniyor.\u00a0Kontrol\u00a0edilen kap\u0131\u00a0s\u0131cak ise kap\u0131n\u0131n\u00a0kesinlikle a\u00e7\u0131lmamas\u0131 ve ba\u015fka bir yoldan tahliye yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor.\u00a0E\u011fer bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse, yang\u0131na en uzak odada duman\u0131n ve s\u0131cak havan\u0131n i\u00e7eri girmemesi i\u00e7in battaniyeyi veya benzeri bir nesneyi \u0131slatt\u0131ktan sonra kap\u0131n\u0131n alt\u0131\u00a0t\u0131kanmas\u0131\u00a0ve di\u011fer\u00a0aral\u0131klar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 yang\u0131ndan korunmak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Yard\u0131m\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in kolay fark edilecek renkte bir bez par\u00e7as\u0131 sallanmas\u0131\u00a0bulunulan alan\u0131n ekipler taraf\u0131ndan saptanmas\u0131na olanak sa\u011fl\u0131yor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Sel\u00a0tehlikesinden korunmak i\u00e7in, elektrikli cihazlar\u0131n ve de\u011ferli e\u015fyalar\u0131n (tapu, sigorta poli\u00e7esi, pasaport gibi belgeler dahil) suyun y\u00fckselmesinden etkilenmeyecek yerlerde bulunmal\u0131…\u00a0Temiz ve kapal\u0131 kaplarda i\u00e7me suyunun olmas\u0131 gerekiyor.\u00a0Sel tehlikesine yakalanma durumunda,\u00a0binadan i\u00e7eri su girmesi ihtimali belirdi\u011finde elektrik tesisat\u0131n\u0131 hemen\u00a0kapat\u0131lmas\u0131 da sel an\u0131nda yap\u0131lacak en \u00f6nemli\u00a0durumlar aras\u0131nda yer al\u0131yor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Haber<\/strong>\/ Foto\u011fraf<\/strong>: <\/strong>Ece Sinan <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kahramanmara\u015f merkezli depremlerin 10 ili etkisi alt\u0131na almas\u0131 afetler kar\u015f\u0131s\u0131nda bilin\u00e7li olman\u0131n \u00f6nemini bir kez daha hat\u0131rlatt\u0131. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10246,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[304],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10248"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10248"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10248\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10360,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10248\/revisions\/10360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10248"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10248"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10248"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}