Ramazan\u2019\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmeye kar\u015f\u0131 herhangi bir engel bulunmamaktad\u0131r. Aksine \u00f6zellikle sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme Ramazan\u2019da m\u00fcmk\u00fcn olabilmektedir; \u00e7\u00fcnk\u00fc 11 ay boyunca yedi\u011fimiz g\u0131dalar\u0131n tamam\u0131n\u0131n v\u00fccuttan at\u0131lmas\u0131 bir hayli zor. Ramazan orucu i\u00e7erisinde ya\u015fanan uzun s\u00fcreli \u201ca\u00e7l\u0131k\u201d ile v\u00fccutta halihaz\u0131rda birikmi\u015f toksinlerin temizlenmesine, insan v\u00fccudunun yenilenmesinin desteklenmesine destek olmaktad\u0131r. Orucun insan\u0131n beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan kaynaklanan mevcut sa\u011fl\u0131ksal durumunun iyilik halini daha iyiye ta\u015f\u0131yabilmesini sa\u011flamas\u0131 \u00fczerine olu\u015fturulmu\u015f bir sistem \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n
Oru\u00e7 tutarken hangi yiyeceklerden uzak durmal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ramazan, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klardan ve abart\u0131dan uzak kalma felsefesine sahiptir. Her anlamdaki a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k insana zarar verir. G\u0131dada da durum ayn\u0131 \u015fekilde, \u00f6rne\u011fin en sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak bilinen bir g\u0131da abart\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde fazla t\u00fcketilirse bu g\u0131da ki\u015fiye zamanla zarar vermeye ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ramazan\u2019da, yani \u00f6zellikle uzun s\u00fcreli a\u00e7 kalm\u0131\u015f bir mideye, ilk besin maddesi olarak basit karbonhidratlar girerse burada sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmeden kesinlikle bahsedemeyiz. Basit karbonhidratlar\u0131n \u00f6zellikle Ramazan\u2019da fazla t\u00fcketilmemesine \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. Basit karbonhidrat i\u00e7eren besinler olarak; toz \u015fekerler, m\u0131s\u0131r \u015fekerleri, beyaz ekmek gibi unlu mamullerden bahsedebiliriz. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda fazla tuzlu yiyecekleler v\u00fccutta su tutaca\u011f\u0131 ve ki\u015fide su ihtiyac\u0131 uyand\u0131raca\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6zellikle Ramazan ay\u0131nda bu t\u00fcr beslenme \u015feklinden muhakkak ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131. V\u00fccudun su dengesi bak\u0131m\u0131ndan kahve ve \u00e7ay t\u00fcketimine de dikkat edilmeli.<\/p>\n\n\n\n Sahur oru\u00e7 tutarken ne kadar \u00f6nemli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6nemli fakat olmazsa olmaz de\u011fil. Ramazan \u201cay\u201d\u0131n\u0131n her y\u0131l de\u011fi\u015fmesinin beraberinde getirdi\u011fi a\u00e7l\u0131k s\u00fcre\u00e7leri de de\u011fi\u015fmekte, bunun olu\u015fturdu\u011fu 16 saat ve \u00fczeri a\u00e7l\u0131k durumlar\u0131nda hormonal dengenin korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zellikle kad\u0131nlar\u0131n sahur yapmalar\u0131n\u0131 tavsiye ederim.<\/p>\n\n\n\n Ramazan\u2019da yap\u0131lan yanl\u0131\u015flar sizce neler?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ramazan\u2019da yap\u0131lan en b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015flardan biri ise, g\u00fcnl\u00fck su t\u00fcketimini iftardan sonraki s\u00fcre\u00e7te tamamlayabilmek ad\u0131na tek seferde b\u00fcy\u00fck yudumlarla su t\u00fcketmek. G\u00fcnl\u00fck t\u00fcketilmesi gereken su miktar\u0131n\u0131n yudum yudum i\u00e7ilerek tamamlanmas\u0131 istenilen fayday\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki h\u0131zl\u0131 i\u00e7ilen su v\u00fccuttan h\u0131zla at\u0131l\u0131rken yava\u015f yava\u015f\/yudum yudum i\u00e7ilen su v\u00fccuttan daha yava\u015f at\u0131l\u0131r. Fazla susuzluk \u00e7ekmemek ve gerekli mineral dengesinin sa\u011flanabilmesi ad\u0131na soda ve demirhindi \u015ferbetinin (Osmanl\u0131 Saray Mutfa\u011f\u0131’ndan) i\u00e7ilmesini \u00f6neririm. E\u011fer ki\u015finin mide sorunu yoksa sodaya limon ve az miktarda tuz eklenip i\u00e7ilmesi faydal\u0131yken, ki\u015finin mide sorunu varsa ki\u015fi soday\u0131 suyla kar\u0131\u015ft\u0131rarak i\u00e7ebilece\u011fi gibi y\u00fcksek mineralli su da tercih edebilir. Ramazan ay\u0131nda yo\u011fun ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 ya\u015fanmamas\u0131 ad\u0131na su t\u00fcketimi olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n \u0130deal bir sahur taba\u011f\u0131 nas\u0131l olmal\u0131?<\/strong> Sahurdan hemen sonra uyuman\u0131n zararlar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n V\u00fccudun kendi sisteminde organlar s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fma halindedir. \u0130nsan uyuyunca organlar\u0131 daha yava\u015f \u00e7al\u0131\u015farak dinlenebilme sa\u011flan\u0131rken, sahurda yiyecek-i\u00e7ecek t\u00fcketiminde bulunulup hemen ard\u0131ndan uyunmu\u015fsa, organlar\u0131n yorulmas\u0131 s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Yemek yedikten en iyi ihtimalle minimum bir saat sonra uyunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130deal iftar taba\u011f\u0131 nas\u0131l olmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uzun s\u00fcreli a\u00e7l\u0131ktan sonra ilk mideye gidecek besinin s\u0131v\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011finden a\u00e7\u0131k k\u0131vaml\u0131 ve hafif \u00e7orbalar tercih edilmeli. \u00c7orba i\u00e7ildikten sonra birka\u00e7 dakika mide dinlendirilmeli. Bu aral\u0131kta ki\u015fi isterse namaz ibadetini yerine getirebilir. Yava\u015f ve dinlenerek yemek yenmesi daha sa\u011fl\u0131kl\u0131d\u0131r. Uzun s\u00fcren a\u00e7l\u0131ktan sonra h\u0131zl\u0131 ve a\u011f\u0131r yemek yememeye \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. Basit karbonhidratl\u0131 (meyaneli) ve fazla ya\u011fl\u0131 \u00e7orbalardan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131. Daha sonra sebze yemeklerine yer verilmeli, protein dengesi i\u00e7inse tercihen ya\u011fda k\u0131zart\u0131lmam\u0131\u015f olan et tercih edilebilir. Son olarak salata veya meyve t\u00fcketilmeli.<\/p>\n\n\n\n Hangi tatl\u0131lar\u0131 tercih etmeliyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tatl\u0131 yemek i\u00e7in iftar yeme\u011finden sonra bir s\u00fcre beklemek gerek; \u00e7\u00fcnk\u00fc v\u00fccut en h\u0131zl\u0131 enerjiye \u00e7evirebilece\u011fi besini yani tatl\u0131y\u0131 (basit karbonhidrat\u0131) tercih edece\u011finden midede rahats\u0131zl\u0131k hissi ya\u015fanacakt\u0131r. Ramazan’da tatl\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131n giderilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle meyve (\u00f6zellikle ema olabilir) t\u00fcketimini, sonra s\u00fctl\u00fc tatl\u0131lar\u0131 tavsiye ederim. Burada dikkat edilmesi gereken husus hafif tatl\u0131lar\u0131n \u00f6nceliklendirilmesidir. \u015eerbetli tatl\u0131lar t\u00fcketecekse de \u00e7ok yo\u011fun \u015fekerli olmamak kayd\u0131yla ve az miktarda porsiyonlanarak t\u00fcketilmelidir.<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00f6lyak ve gl\u00fcten hassasiyeti olanlar i\u00e7in orucun ne gibi zorluklar\u0131 vard\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gl\u00fcten hassasiyeti olanlar bu d\u00f6nemde \u00e7ok \u015fansl\u0131lar. D\u00fcnya genelinde en yayg\u0131n \u00fcretim ve t\u00fcketimi bulunan g\u0131da \u00f6gelerinden biri olan bu\u011fday unu ve bu g\u0131dayla yap\u0131lan \u00fcr\u00fcnlerin g\u00fcn i\u00e7erisinde yo\u011fun t\u00fcketimine maruz kalmamaktad\u0131rlar. Yani asl\u0131nda Ramazan d\u0131\u015f\u0131nda g\u0131da hassasiyetleri veya alerjileri dolay\u0131s\u0131yla bir nevi gl\u00fcten orucu tutarlarken, insanlar\u0131n etraflar\u0131nda t\u00fcketimde bulunmalar\u0131yla geli\u015fen nefsin terbiye edilmesi s\u00fcrecine ara verilmekte. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmede bilinen yanl\u0131\u015flardan biri unlu mamulleri (\u00f6rne\u011fin ekmek) yersek tok kal\u0131r\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. Gl\u00fctensiz beslenenler zaten undan uzak bir beslenme bi\u00e7imleri oldu\u011fu i\u00e7in halihaz\u0131rdaki sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme bi\u00e7imlerini koruyarak Ramazan ay\u0131n\u0131 rahat ge\u00e7irebileceklerdir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme rutininde yer alan sebze yemekleri ile proteince zengin yiyeceklerle beslenilirse a\u00e7l\u0131k hissini yo\u011fun ya\u015famayacaklard\u0131r. Ramazan ay\u0131nda ve Ramazan ay\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda da dikkat edilmesi gereken en \u00f6nemli husus i\u015flenmi\u015f g\u0131dalardan uzak durulmas\u0131d\u0131r. Bu, g\u0131da alerjisi olmayan ki\u015filer i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n Son olarak sorulan vejetaryen ve veganlar bu s\u00fcre\u00e7te nas\u0131l beslenmeli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Vejetaryen- vegan beslenme bi\u00e7imleri, t\u00fckettikleri ve t\u00fcketmedikleri g\u0131da maddeleri bak\u0131m\u0131ndan kendi i\u00e7erisinde pek \u00e7ok alt beslenme bi\u00e7imleri olarak ele al\u0131nabilir. Genel olarak t\u00fcketilen g\u0131dalar\u0131n besin \u00f6gelerine dikkat etmeleri gerekmektedir. Proteinin uzun s\u00fcreli a\u00e7l\u0131kta olumlu y\u00f6nde etkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde beslenme bi\u00e7imlerinin, yasak-yasak olmayan kurallar\u0131na g\u00f6re, bunu dikkate almalar\u0131 gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin, t\u00fcketebilecekleri yiyecek yumurta ise yumurtaya a\u011f\u0131rl\u0131k vermeleri, bal\u0131k ise mutlaka \u00f6\u011f\u00fcnlerinde bal\u0131k bulundurmalar\u0131 faydal\u0131 olacakt\u0131r. Besin de\u011ferlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda mantar\u0131n vejetaryen- vegan beslenme bi\u00e7imine uygun bir g\u0131da maddesi olarak \u00f6nerebilirim.<\/p>\n\n\n\n Haber\/Foto\u011fraf: Deniz AYDEM\u0130R<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 11 ayd\u0131r beklenen o m\u00fcbarek ay Ramazan\u2019\u0131n kap\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcnlerde Kastamonu \u00dcniversitesi Turizm Fak\u00fcltesi Gastronomi ve Mutfak Sanatlar\u0131 Anabilim Dal\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Elif Zeynep \u00d6zer sorular\u0131m\u0131z\u0131 cevaplad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13226,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[304],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13224"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13224"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13286,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13224\/revisions\/13286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2-2-1024x684.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
Sahurda hafif yiyeceklerle beslenilmeli ve kesinlikle i\u015flenmi\u015f g\u0131dalardan uzak durulmal\u0131d\u0131r. Sebzeden zengin, yumurta (ha\u015flanm\u0131\u015f, omlet vb), peynir ve az tuzlu zeytin tercih edilebilir. Meyve istenirse t\u00fcketilebilir; ancak i\u00e7erisinde \u015feker bulundu\u011fu i\u00e7in ac\u0131kmaya etki edece\u011fi bilinmelidir. Salam, sucuk, sosis gibi i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131 t\u00fcketmemeli ve fazla \u015fekerli g\u0131dalardan uzak durulmal\u0131d\u0131r. Do\u011fall\u0131ktan uzakla\u015fm\u0131\u015f g\u0131dalar\u0131 tercih listemizin d\u0131\u015f\u0131nda tutmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3-2-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n