Kastamonu \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Beslenme ve Diyetetik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi M\u00fccahit Muslu ile bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Ramazan Bayram\u0131’nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme \u00f6nerilerinde bulunan Muslu, Ramazan boyunca a\u00e7 kalmaya al\u0131\u015fan bedenin glikoz hassasiyetinin artabilece\u011fini belirterek v\u00fccudun besin al\u0131m\u0131na verece\u011fi tepkinin \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 ve hassas olaca\u011f\u0131 i\u00e7in bayramda beslenmeye dikkat edilmesi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n
Ramazan Bayram\u0131\u2019nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme \u00f6nerileri nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Oru\u00e7 tutanlar i\u00e7in \u00f6nemli birka\u00e7 noktay\u0131 vurgulamak gerekirse; metabolizma belirli bir d\u00fczene al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve bu d\u00fczeni bozmamak \u00f6nemlidir. Geleneksel T\u00fcrk beslenme k\u00fclt\u00fcr\u00fcne uygun bir \u015fekilde kahvalt\u0131, \u00f6\u011fle yeme\u011fi, ak\u015fam yeme\u011fi ve ara \u00f6\u011f\u00fcnler \u015feklinde beslenmeye devam etmek idealdir. Ayr\u0131ca, bu \u00f6\u011f\u00fcnler aras\u0131na bir veya iki ara \u00f6\u011f\u00fcn eklemek faydal\u0131 olabilir. S\u0131k s\u0131k beslenmek ve \u00e7ok fazla yemek yemek sindirim sistemi sorunlar\u0131na ve kan dengesinin bozulmas\u0131na neden olabilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bayramda a\u015f\u0131r\u0131 tatl\u0131 ve ya\u011fl\u0131 yiyeceklerden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in neler yap\u0131lmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir durum olan porsiyon kontrol\u00fc olduk\u00e7a kritiktir. Biz diyetisyenler olarak, t\u0131bbi bir gereklilik olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7bir g\u0131day\u0131 yasaklamay\u0131z. Burada temel prensip, porsiyon kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flamakt\u0131r. Tatl\u0131y\u0131 sevebilir ve tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karabiliriz, fakat g\u00fcnl\u00fck t\u00fcketim miktar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmal\u0131y\u0131z. Tatl\u0131 se\u00e7iminde tercihlerimiz \u00f6nemlidir; \u015ferbetli tatl\u0131lar ile s\u00fctl\u00fc ve meyveli tatl\u0131lar\u0131 ayn\u0131 kategoriye koyamay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Bayram ziyaretlerinde, e\u011fer \u015ferbetli bir tatl\u0131 sunulursa, 1-2 dilimi a\u015fmamak ideal olacakt\u0131r. S\u00fctl\u00fc ve meyveli tatl\u0131lar\u0131 tercih etmek daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir se\u00e7imdir. \u00d6nemli olan, porsiyon kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flamak ve dengeli bir beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirmektir. Abartmadan ve dengeli bir \u015fekilde t\u00fcketmek her zaman en iyisidir.<\/p>\n\n\n\n Ramazan Ay\u0131 boyunca de\u011fi\u015fen beslenme d\u00fczenini bayramda nas\u0131l devam ettirebiliriz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ramazan, iki \u00f6\u011f\u00fcn beslenme \u015feklinde devam eden \u00f6zel bir durumdur. Ancak bu iki \u00f6\u011f\u00fcn beslenme herkesin uygulad\u0131\u011f\u0131 bir beslenme de\u011fildir. Burada rutin beslenme program\u0131m\u0131z\u0131 uygulamam\u0131z gerekir. Ramazan’da kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z en b\u00fcy\u00fck sorun uyku d\u00fczeninin bozulmas\u0131 ve gece yemek yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Art\u0131k gece yeme\u011fini b\u0131rakarak ak\u015fam \u00e7ok ge\u00e7 saatlerde yemek yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da b\u0131rakabiliriz. Kahvalt\u0131, \u00f6\u011fle yeme\u011fi, ak\u015fam yeme\u011fi ve yatmadan \u00f6nce bir bardak s\u00fct veya bir kase yo\u011furt \u015feklinde hafif bir \u00f6\u011f\u00fcn d\u00fczeni olu\u015fturabiliriz. Bu \u00f6\u011f\u00fcn d\u00fczenine al\u0131\u015fmam\u0131z gerekiyor. D\u00fczen oturdu\u011funda ba\u015fka bir sorun kalmayacakt\u0131r ve uyku d\u00fczeni de eski haline gelecektir.<\/p>\n\n\n\n Ramazan Bayram\u2019\u0131nda sindirim sistemi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131ndan nas\u0131l korunuruz? Probiyotik \u00f6nerir misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ramazan ay\u0131nda uzun s\u00fcreli a\u00e7l\u0131k ve susuzluk nedeniyle v\u00fccutta baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler meydana gelebilmektedir. Kan \u015fekeri d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, diyabetik hastalarda kan \u015fekeri dengesinin bozulmas\u0131, tansiyon d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, fenal\u0131k hissi gibi durumlar\u0131n yan\u0131nda yanl\u0131\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar nedeniyle sindirim sistemi problemleri s\u0131kl\u0131kla artabilmektedir. Besin al\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fimler kab\u0131zl\u0131\u011fa e\u011filimi art\u0131r\u0131rken, h\u0131zl\u0131 yemek yemek, mideye bir anda y\u00fcklenmek halihaz\u0131rdaki gastrit, \u00fclser ve refl\u00fc hastalar\u0131n\u0131n \u015fikayetlerinde art\u0131\u015fa neden olabilmektedir. Bunlardan korunmak i\u00e7in durup dururken bir insan\u0131n ekstra bir takviyeye ihtiyac\u0131 olmaz (vitamin, mineral, probiyotik vb). Bunlar\u0131n hepsini besinlerin i\u00e7inden alabiliriz, her besin grubundan beslenen bir insan ihtiya\u00e7 duymaz, t\u00fcm besin grubunu yeterli ve dengeli bir \u015fekilde kullan\u0131rsak s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015famay\u0131z. Besinler iyi \u00e7i\u011fnenmeli, \u00e7ok h\u0131zl\u0131 yemek yemememiz gerekmektedir. Ramazan Bayram\u0131’n\u0131n olmazsa olmazlar\u0131ndan olsa da hamurlu ve k\u0131zartma \u015feklinde yap\u0131lan tatl\u0131lar yerine, daha hafif olan s\u00fctl\u00fc ve meyveli tatl\u0131lar t\u00fcketmemiz daha faydal\u0131 olacakt\u0131r. Bayram s\u00fcreci ve sonras\u0131nda s\u0131v\u0131 al\u0131m\u0131 artt\u0131r\u0131lmal\u0131, g\u00fcnde yakla\u015f\u0131k 1.5 \u2013 2 lt su i\u00e7ilmeli ve \u00f6\u011f\u00fcnlere ayran, komposto gibi i\u00e7ecekler eklenmelidir.<\/p>\n\n\n\n Bayram zaman\u0131 kilo almamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kilo kontrol\u00fc, her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kilo almamak i\u00e7in abart\u0131l\u0131 yemek t\u00fcketiminden ka\u00e7\u0131nmal\u0131 ve fiziksel aktivitemizi art\u0131rmal\u0131y\u0131z. E\u011fer \u00e7ok yemek yemek istiyorsak, fiziksel aktivite bu dengeyi sa\u011flamada kritik bir rol oynar. \u0130ki fakt\u00f6r\u00fc dengelememiz gerekmektedir. Hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 her zaman ideal ko\u015fullar\u0131n olu\u015fmas\u0131na uygun olmayabilir. \u00d6nemli olan, bu ko\u015fullar i\u00e7inde dengeyi sa\u011flayabilmektir. E\u011fer bu dengeyi kurabilirseniz, hayat boyunca dengeyi s\u00fcrd\u00fcrmek daha kolay hale gelir.<\/p>\n\n\n\n Bayramda tatl\u0131 se\u00e7imi nas\u0131l olmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bayramda tatl\u0131 t\u00fcketmek zorunda de\u011filiz. Bu ger\u00e7e\u011fi kabullenmeli ve istedi\u011fimizde tatl\u0131 yememeyi se\u00e7ebilmeliyiz. \u00d6zellikle s\u00fctl\u00fc ve meyveli tatl\u0131lar\u0131 tercih etmek do\u011fru bir se\u00e7enek olacakt\u0131r. Meyve t\u00fcketiminin k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde daha yayg\u0131n hale gelmesi laz\u0131m. E\u011fer tatl\u0131 yemek istenirse, \u015ferbetli tatl\u0131lar yerine s\u00fctl\u00fc tatl\u0131lar\u0131 tercih etmeliyiz. Kazandibi, s\u00fctla\u00e7 ve tavukg\u00f6\u011fs\u00fc gibi s\u00fctl\u00fc tatl\u0131lar, \u015ferbetli tatl\u0131lara g\u00f6re daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 se\u00e7eneklerdir ve bu t\u00fcr tatl\u0131lar\u0131 tercih etmemiz \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n \u015eeker hastalar\u0131 ve tansiyon hastalar\u0131 bayramda nelere dikkat etmeli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Diyabetli hastalar\u0131 ayr\u0131 tuttu\u011fumuzda, tansiyon hastalar\u0131 i\u00e7in meyve t\u00fcketimi artt\u0131r\u0131lmal\u0131 ancak, haz\u0131r ve i\u015flenmi\u015f g\u0131dalardan uzak durmalar\u0131 da \u00f6nemlidir. Tansiyon hastalar\u0131 i\u00e7in en kritik fakt\u00f6r tuz t\u00fcketimidir. Genel olarak bir birey i\u00e7in \u00f6nerilen g\u00fcnl\u00fck tuz miktar\u0131 a\u015f\u0131lmamal\u0131. Diyabet hastalar\u0131 i\u00e7in durum biraz daha karma\u015f\u0131kt\u0131r. \u0130ns\u00fclin kullanan hastalar, ins\u00fclin dozlar\u0131na g\u00f6re tatl\u0131 t\u00fcketimini ayarlamal\u0131d\u0131rlar. \u0130ns\u00fclin kullanmayan diyabet hastalar\u0131 ise kan \u015fekerini kontrol alt\u0131nda tutabilmek i\u00e7in tatl\u0131 t\u00fcketimini s\u0131n\u0131rland\u0131rmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n Ne t\u00fcr besin kombinasyonlar\u0131 enerji seviyelerini dengede tutar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Etli bir yemek yedi\u011fimizde, yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir tabak salata t\u00fcketmek gerekiyor. K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde genellikle yemeklerimiz tah\u0131l a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131d\u0131r ve bu tah\u0131ll\u0131 yemekler sebzelerle birlikte t\u00fcketilmelidir. Tah\u0131l grubuna \u00f6zellikle nohut, pilav gibi besinler eklemek protein kalitesini art\u0131r\u0131r ve beslenmemize zenginlik katar. Her \u00f6\u011f\u00fcnde bir porsiyon salata bulundurmak \u00f6nemlidir. Ara \u00f6\u011f\u00fcnlerde ise meyve t\u00fcketimi tercih edilebilir. E\u011fer bir \u00f6\u011f\u00fcnde hayvansal g\u0131da bulunmuyorsa, yani sadece tah\u0131l ve sebze varsa, yan\u0131nda yo\u011furt veya ayran gibi protein kaynaklar\u0131yla t\u00fcketmek dengeli bir beslenme i\u00e7in \u00f6nemlidir. Bu, \u00f6\u011f\u00fcn\u00fcn protein i\u00e7eri\u011fini ve besin de\u011ferini art\u0131rarak dengeli bir beslenmeye katk\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n Bayram s\u00fcresi boyunca fiziksel aktivitelerimizi nas\u0131l ayarlar\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ad\u0131m say\u0131s\u0131, fiziksel aktivite d\u00fczeyimizi de\u011ferlendirmek i\u00e7in kullan\u0131lan \u00f6nemli bir aktivite. Genellikle, ortalama bir yeti\u015fkin i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck ad\u0131m hedefi 10 bin ad\u0131md\u0131r. Ancak, herkesin ya\u015f\u0131na, sa\u011fl\u0131k durumuna ve ya\u015fam tarz\u0131na g\u00f6re bu hedef de\u011fi\u015febilir. Bir\u00e7ok ki\u015fi g\u00fcnl\u00fck olarak 5 bin, 4 bin veya 3 bin ad\u0131m at\u0131yor olabilir. Ancak, ortalama ad\u0131m say\u0131s\u0131n\u0131 2 bin ad\u0131m\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131karmak, genel sa\u011fl\u0131k i\u00e7in olumlu bir ad\u0131m olacakt\u0131r. Ya\u015fl\u0131 bireyler i\u00e7in, en rahat ve g\u00fcvenli fiziksel aktivite y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015ft\u00fcr. Ya\u015fa ba\u011fl\u0131 olarak, ya\u015fl\u0131lar i\u00e7in ortalama ad\u0131m say\u0131s\u0131 gen\u00e7lere g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck olabilir. \u00c7ocuklar i\u00e7in de, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f temel bir fiziksel aktivite olup, genel sa\u011fl\u0131k ve geli\u015fim i\u00e7in \u00f6nemlidir. Gebelik d\u00f6neminde de y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. Ancak gen\u00e7 bireyler i\u00e7in, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayabilir. Diren\u00e7 egzersizleri, kas kuvvetini ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in gen\u00e7lere \u00f6nerilir. Bu egzersizler, gen\u00e7lerin genel sa\u011fl\u0131k ve fitlik seviyelerini art\u0131rmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Ev ziyaretlerinden arta kalan zamanda mutlaka y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, bisiklet s\u00fcrmek vb. gibi aktivitelerde bulunun.<\/p>\n\n\n\n Bayramda \u00e7ok fazla tatl\u0131 \u015feker ve \u00e7ikolata t\u00fcketen \u00e7ocuklara ebeveynler ne yapmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n E\u011fer \u00e7ocuklar evde abur cubur g\u0131dalarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlarsa, bu genellikle ebeveynlerin al\u0131\u015fveri\u015f ve depolama tercihlerinden kaynaklan\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n ne yedi\u011fi konusunda sorumlu olan ebeveynlerdir. Evlerde taze meyve ve sebzelerin bol miktarda bulundurulmas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 geli\u015ftirmelerine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dalar\u0131n eri\u015filebilir ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir yerde tutulmas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n bu g\u0131dalara daha kolay eri\u015fim sa\u011flamas\u0131na ve tercih etmelerine yard\u0131mc\u0131 olur. Ayr\u0131ca, ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6n\u00fcnde sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermeleri \u00f6nemlidir. E\u011fer ebeveynler taze meyve ve sebzeleri d\u00fczenli olarak t\u00fcketiyorlarsa, \u00e7ocuklar da bu al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 benimseme e\u011filiminde olabilirler. <\/strong>Sonu\u00e7 olarak, \u00e7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 geli\u015ftirebilmeleri i\u00e7in ebeveynlerin rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Evde sa\u011fl\u0131kl\u0131 besinleri tercih etmek, onlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 kazanmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n Dikkat Edilmesi Gereken \u00d6nemli P\u00fcf Noktalar<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1-\u00c7e\u015fitlilik (tabak rengarenk olsun, her besin grubundan besin bulunsun)<\/p>\n\n\n\n 2-Mevsimsellik (mevsimlerine g\u00f6re besin t\u00fcketmeliyiz)<\/p>\n\n\n\n 3-Yerellilik (zengin bir co\u011frafya ve k\u00fclt\u00fcre sahibiz ne yeti\u015fiyorsa o bize yeterli olacakt\u0131r)<\/p>\n\n\n\n R\u00f6portaj: Tu\u011f\u00e7e Karafak\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ramazan ay\u0131n\u0131 u\u011furlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve Ramazan Bayram\u0131’na ad\u0131m ad\u0131m yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fu g\u00fcnlerde Kastamonu \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Beslenme ve Diyetetik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi M\u00fccahit Muslu, bayramda beslenme ile ilgili sorular\u0131m\u0131z\u0131 cevaplad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13774,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[304,1],"tags":[313,679,169],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13771"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13771"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13777,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13771\/revisions\/13777"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}