\u00d6ncelikle Kastamonu tarihinin en \u00f6nemli noktalar\u0131ndan birisi; Sel\u00e7uklular taraf\u0131ndan bu beldenin fethidir. Bu da B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular d\u00f6nemine tekab\u00fcl etmektedir. Sultan Melik\u015fah zaman\u0131nda komutanlardan Emir Karatekin, \u00f6ncelikle \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019y\u0131 fethediyor. Daha sonra Kastamonu\u2019yu ve nihayet Sinop\u2019u fethederek Karadeniz\u2019e ula\u015fmay\u0131 ba\u015far\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla Kastamonu 1075 -1080 civar\u0131nda yani Malazgirt Zaferi’nden hemen sonra Sel\u00e7uklu y\u00f6netimine girmi\u015f oluyor. Ancak Emir Karatekin bir talihsizlik ya\u015f\u0131yor. Bizans \u0130mparatoru, onu Sultan Melik\u015fah\u2019a \u015fik\u00e2yet ediyor, b\u00f6lgede rahats\u0131zl\u0131k verdi\u011fini s\u00f6yleyerek. Baz\u0131 hediyelerle el\u00e7ilerle Sultan Melik\u015fah\u2019\u0131 ikna ediyor ve b\u00f6ylece Karatekin, b\u00f6lgeden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oluyor. Devam\u0131nda da Ha\u00e7l\u0131lar b\u00f6lgeye yakla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ancak Kastamonu b\u00f6lgesindeki konar g\u00f6\u00e7er a\u015firetler, T\u00fcrkmenlerin say\u0131s\u0131 bir hayli kalabal\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in Ha\u00e7l\u0131lar b\u00f6lgeye girmekten vazge\u00e7ip \u00c7ank\u0131r\u0131 \u00fczerinden Amasya’ya do\u011fru gidiyorlar. B\u00f6ylece Ha\u00e7l\u0131 istilas\u0131ndan Kastamonu kurtulmu\u015f oluyor. Ancak Sel\u00e7uklu egemenli\u011fi b\u00f6lgede bu Ha\u00e7l\u0131 Seferlerinden dolay\u0131 zay\u0131fl\u0131yor ve Bizans tekrar Kastamonu\u2019yu ele ge\u00e7iriyor, sonraki m\u00fccadeleler devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7obano\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi D\u00f6nemi\u2019nde Kastamonu ile ilgili ar\u015fiv kaynaklar\u0131 ve yaz\u0131lm\u0131\u015f kitaplar bulunuyor mu bulunuyor ise hangileridir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Evet, bu sorunun cevab\u0131 i\u00e7in biraz \u00f6ncesinden bahsedelim. B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklulardan sonra Kastamonu, T\u00fcrkiye Sel\u00e7uklular\u0131na ba\u011fland\u0131. B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular\u0131n bir devam\u0131yd\u0131 Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131, \u0130znik merkezli kuruldu. Ha\u00e7l\u0131 seferlerinden sonra ba\u015fkentlerini Konya\u2019ya ta\u015f\u0131d\u0131lar ve b\u00f6ylece Kastamonu Konya\u2019ya ba\u011fl\u0131 bir \u015fekilde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirdi. U\u00e7 Beylerbeyli\u011fi olarak adland\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Yani Bizans Sava\u015flar\u0131nda s\u0131n\u0131rlar\u0131 koruyan bir eyalet merkezi oldu. Osmanl\u0131 Beyli\u011fi’nden y\u0131llar \u00f6ncesinde bu g\u00f6revi \u00c7obano\u011flular\u0131 Beyli\u011fi, yap\u0131yordu. Dolay\u0131s\u0131yla \u00c7obano\u011fullar\u0131 tarihi, Kastamonu\u2019nun \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ve temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00c7obano\u011flular\u0131n kurucusu H\u00fcsamettin \u00c7oban Bey, Kastamonu\u2019da Atabey Gazi olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7obano\u011flular\u0131 Beyli\u011fi \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar bulunuyor. \u0130lk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Mehmet Beh\u00e7et, 1925 y\u0131l\u0131nda bir kitap haz\u0131rlam\u0131\u015f. Do\u011frudan \u00c7obano\u011fullar\u0131 Beyli\u011fini anlatm\u0131yor ama i\u00e7erisinde bu beyli\u011fin siyasi, sosyal faaliyetlerini anlat\u0131yor. Mimari eserlerinden \u00f6rnekler veriyor. Talat M\u00fcmtaz Yaman’\u0131n “Kastamonu Tarihi” adl\u0131 kitab\u0131nda biz \u00c7obano\u011fullar\u0131’na yer verildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz ve 1952 y\u0131l\u0131nda Ahmet G\u00f6ko\u011flu bir kitap \u00e7\u0131kart\u0131yor. B\u00fct\u00fcn Bat\u0131 Karadeniz B\u00f6lgesi\u2019ni ara\u015ft\u0131r\u0131yor asl\u0131nda ama \u00c7obano\u011fullar\u0131 d\u00f6neminden kalan eserlere de yer vermi\u015ftir. Ya\u015far Y\u00fccel\u2019in \u201cAnadolu Beylikleri Hakk\u0131nda Ara\u015ft\u0131rmalar\u201d kitab\u0131 bizim i\u00e7in \u00f6nemlidir, 1980\u2019li y\u0131llarda haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve \u00c7obano\u011fullar\u0131’na \u00e7ok \u00f6nemli bir yer vermi\u015f kitab\u0131nda. Ben de \u00c7obano\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi \u00fczerine birka\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtmek isterim. Doktora tezim Bat\u0131 Karadeniz B\u00f6lgesi \u00fczerineydi. \u00c7obano\u011flullar\u0131’n\u0131 i\u015fledik, sonra makalelerle bu beyli\u011fin tarihini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, mimarisini ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. G\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k sekiz y\u00fcz y\u0131l kadar \u00f6nce kurulan bir beylik, yani 1200’l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda y\u00fczy\u0131l kadar devam etmi\u015f olup 1300\u2019l\u00fc y\u0131llarda miras\u0131n\u0131 Candaro\u011fullar\u0131\u2019na b\u0131rak\u0131yor. Kastamonu’da \u00c7obano\u011fullar\u0131 dedi\u011fimizde en \u00f6nemli eser, Atabey Gazi Camisidir. Kastamonu Kalesi\u2019nin hemen eteklerinde yer alan camii, halk aras\u0131nda “k\u0131rk direkli” olarak biliniyor. Camide 20 \u00fcst katta 20 alt katta olmak \u00fczere toplam 40 direk bulunuyor. Cuma g\u00fcnleri imam, minbere k\u0131l\u0131\u00e7la \u00e7\u0131karak Cuma hutbesini k\u0131l\u0131\u00e7la okur. Bu y\u00fczy\u0131llard\u0131r Kastamonu\u2019da devam eden bir gelenektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc H\u00fcsamettin \u00c7oban Bey, Bizans’tan Kastamonu\u2019yu k\u0131l\u0131\u00e7 yoluyla fethederek ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u0131l\u0131\u00e7la minbere \u00e7\u0131karak yeni nesillere, gen\u00e7lere; “Biz buray\u0131 bilek g\u00fcc\u00fcyle ald\u0131k, buray\u0131 iyi koruyun, kendinizi iyi yeti\u015ftirin, \u00e7al\u0131\u015fkan olun, disiplinli olun” anlam\u0131nda bir mesaj vererek bu tarihi olay\u0131n hem unutulmamas\u0131n\u0131 hem de aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u00c7obano\u011fullar\u0131’na ait ba\u015fka eserler de Kastamonu\u2019da mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi D\u00f6nemi\u2019nde Kastamonu demografik yap\u0131s\u0131 nas\u0131ld\u0131 ve hangi etnik gruplar \u015fehirde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu soruya \u015f\u00f6yle ba\u015flayal\u0131m, \u00c7obano\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetmeye ba\u015flar tabii ki her devletin siyasi bir \u00f6mr\u00fc var, ya\u015flan\u0131yor tabiri caizse sistem uyar\u0131 vermeye ba\u015fl\u0131yor. Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi de bunu f\u0131rsat bilerek \u00c7obano\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi’ni ortadan kald\u0131r\u0131p tabiri caizse darbe yapt\u0131lar ve Kastamonu’yu ele ge\u00e7irdiler. Dolay\u0131s\u0131yla Candaro\u011fullar\u0131 d\u00f6neminde Kastamonu\u2019da \u00c7obano\u011fullar\u0131’n\u0131n miras\u0131 devam ettirildi. \u00d6rnekle o d\u00f6nemdeki yerle\u015ftirilmi\u015f olan a\u015firetler, kurulmu\u015f olan k\u00f6yler ve Kastamonu \u015fehir merkezindeki mahalleler aynen devam ettirildi. Ancak \u015f\u00f6yle bir ger\u00e7ek var ki Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi daha uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc oldu. Bu beylik,160 y\u0131l kadar yani 1300\u2019lerden 1461 y\u0131l\u0131na kadar devam ediyor. Fatih Sultan Mehmet Kastamonu\u2019yu ele ge\u00e7irinceye kadar bir bu\u00e7uk as\u0131rdan fazla bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fand\u0131. Belirtmek isterim ki; Kastamonu\u2019nun en \u00f6nemli mahalleleri Candaro\u011fullar\u0131 zaman\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rnekle; Konsalar Mahallesi, \u0130brahim Bey Ahteke Mahallesi, \u0130smail Bey Mahallesi ve kale eteklerindeki pek \u00e7ok mahalle Candaro\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n bir miras\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn Kastamonu Valilik binas\u0131 olan Kastamonu H\u00fck\u00fcmet Kona\u011f\u0131, Cumhuriyet Meydan\u0131’ndaki \u015eerife Bac\u0131 An\u0131t\u0131’n\u0131n yukar\u0131s\u0131nda bulunuyor. Bu binada o d\u00f6nem Candaro\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n saray\u0131 bulunmaktayd\u0131. Bug\u00fcnk\u00fc R\u0131fat Ilgaz K\u00fclt\u00fcr Merkezi olarak bilinen yerde Saray Hamam\u0131 var, hemen Valili\u011fin kuzey taraf\u0131nda ise Bey Hamam\u0131 ve Saray Camii bulunuyor. Bunlar\u0131n hepsi Candaro\u011fullar\u0131\u2019ndan kalan eserler. Demeciler Mahallesinden eski Kastamonu \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi yerle\u015fkesine kadar Candaro\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n mimari eserleriyle donat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Fakat bu potansiyelini biz nereye dayand\u0131r\u0131yoruz? Candaro\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n a\u015firetlerden olu\u015fan kalabal\u0131k bir ordusu var. \u00d6zellikle O\u011fuz Boylar\u0131 Kastamonu b\u00f6lgesine yerle\u015ftirildi\u011fi i\u00e7in buralardan asker temin edebiliyor. En \u00f6nemli O\u011fuz Boylar\u0131; Kastamonu’da bizim belgelendirebildi\u011fimiz kadar\u0131yla Kay\u0131 Boyu, Osmanl\u0131lar\u0131n da kurucusudur. Kay\u0131 Boyu’nun da Kastamonu\u2019ya gruplar halinde yerle\u015ftirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Daha sonra Av\u015farlar, Bayat Boyu, K\u0131n\u0131k Boyu, \u00c7avundur Boyu, \u00c7etni Boyu ve Karayeli Boyu gibi \u00e7e\u015fitli O\u011fuz boylar\u0131n\u0131n ya\u015fanm\u0131\u015f oldu\u011fu elde bulunan belgelere g\u00f6re biliniyor. Her O\u011fuz boyundan bir ya da birka\u00e7 k\u00f6y ismine, Kastamonu’nun genelinde rasgelebiliyoruz. Mo\u011fol istilas\u0131 y\u0131llar\u0131nda; T\u00fcrkiye Sel\u00e7uklular\u0131, g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in Anadolu\u2019da, \u00f6zellikle de Kayseri, Sivas, Konya, Aksaray, K\u0131r\u015fehir i\u00e7 b\u00f6lgelerdeki vatanda\u015flar kendilerini koruyabilmek i\u00e7in Kuzey b\u00f6lgesine g\u00f6\u00e7 ettiler, Toros da\u011flar\u0131na g\u00f6\u00e7 ettiler ya da K\u00fctahya, Domani\u00e7 gibi da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelere g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kald\u0131lar. Kastamonu son derece engebeli, sarp da\u011fl\u0131k alanlardan olu\u015ftu\u011fu i\u00e7in g\u00fcvenli\u011fi kolay sa\u011flanabilen bir \u015fehirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki da\u011f\u0131n\u0131n aras\u0131ndad\u0131r; Ilgaz Da\u011flar\u0131 ile K\u00fcre Da\u011flar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor. Ergenekon Destan\u0131’nda ge\u00e7en sarp da\u011flardan \u00e7\u0131kamayan insanlar gibi b\u00f6lge biraz kabu\u011funa \u00e7ekiliyor ve Mo\u011fol istilas\u0131ndan korunmu\u015f oluyor. Bundan dolay\u0131 pek \u00e7ok kabile, boy, oymak Kastamonu b\u00f6lgesini yurt tutmu\u015ftur. Bu da, Candaro\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n elini g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi i\u00e7in Osmanl\u0131lara kar\u015f\u0131 uzun s\u00fcre rekabet etmelerini, onlarla m\u00fccadele edebilmelerini ve hatta sava\u015fabilmelerini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu sayede 1461 y\u0131l\u0131na kadar yani \u0130stanbul\u2019un fethine kadar Candaro\u011fullar\u0131 Kastamonu’da h\u00fck\u00fcm s\u00fcrebilmi\u015ftir. Kastamonu, \u0130stanbul’un fethinden sonrada Osmanl\u0131lar\u0131n himayesine girmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Kastamonu, Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi D\u00f6nemi’nde hangi \u00f6nemli olaylara ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osmanl\u0131larla olan m\u00fccadele en belirgin tarihi olayd\u0131r. Bir di\u011feri ise Candaro\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n kendi i\u00e7inde baz\u0131 taht m\u00fccadeleleri ya\u015fan\u0131yor. \u015eehzadeler aras\u0131nda taht kavgalar\u0131 yani h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n karde\u015fleri aras\u0131nda rekabet Osmanl\u0131larda oldu\u011fu gibi bu beylikte de g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. S\u0131k s\u0131k taht m\u00fccadelesi ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in taht\u0131 kaybeden karde\u015f, Bursa\u2019ya ya da Edirne\u2019ye s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor, oradan yard\u0131m al\u0131yor. Osmanl\u0131 ordusu ile gelerek Kastamonu ele ge\u00e7iriyor. Kastamonu\u2019da bir d\u0131\u015f sald\u0131r\u0131 yok ama i\u00e7eriden b\u00f6yle bazen kaos ortam\u0131n\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz tabii bu da halka pek fazla zarar vermemi\u015f \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fehzadelerin kendi aralar\u0131ndaki bir problem olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Mesela Candaro\u011flu \u0130sfendiyar Bey’in o\u011flu Kas\u0131m Bey, Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmdar\u0131 \u00c7elebi Mehmet’ten yard\u0131m alarak Kastamonu\u2019yu ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bunun \u00fczerine \u0130sfendiyar Bey Sinop\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor. Sinop kalesi daha g\u00fcvenlikli oldu\u011fu i\u00e7in, orada savunma tedbirlerini alm\u0131\u015f. \u0130sfendiyar Bey, el\u00e7iler ve hediyelerle Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmdar\u0131 \u00c7elebi Mehmet\u2019i ikna ediyor ve Kas\u0131m Bey, Osmanl\u0131lar\u0131n \u00c7ank\u0131r\u0131 Valisi olurken \u0130sfendiyar Bey de Kastamonu\u2019da ya\u015famaya devam ediyor. Bunlar\u0131n aksine Anadolu\u2019da da b\u00fcy\u00fck bir olay ya\u015fan\u0131yor. B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmdar\u0131 olan Emir Timur, 1402 y\u0131l\u0131nda Anadolu\u2019ya girdi\u011finde Ankara Sava\u015f\u0131’nda Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid\u2019i ma\u011flup etmi\u015ftir. Bu olay\u0131 bir\u00e7ok ki\u015fi bilir ki Ankara Sava\u015f\u0131 me\u015fhurdur.<\/p>\n\n\n\n Y\u0131ld\u0131r\u0131m Bayezid, esir d\u00fc\u015ft\u00fckten sonra Candaro\u011flu \u0130sfendiyar Bey, sava\u015f esnas\u0131nda Timur\u2019u destekledi\u011fi i\u00e7in bunun nimetlerini al\u0131yor. Eski b\u00fct\u00fcn Candaro\u011fullar\u0131 topraklar\u0131n\u0131; bug\u00fcnk\u00fc \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019n\u0131n tamam\u0131n\u0131, Sinop, Samsun\u2019un yar\u0131s\u0131n\u0131, bug\u00fcnk\u00fc Bart\u0131n, Karab\u00fck, Zonguldak taraflar\u0131n\u0131 ve Ankara\u2019n\u0131n Kalecik il\u00e7esini ele ge\u00e7irerek kurulu\u015f a\u015famas\u0131ndaki Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131na tekrar ula\u015ft\u0131r\u0131yorlar ama Osmanl\u0131lar bunu unutmuyorlar. Daha sonraki y\u0131llarda kademe kademe Candaro\u011fullar\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltmeyi ba\u015far\u0131yorlar ve biraz \u00f6nce bahsetti\u011fim \u015fekilde 1461 y\u0131l\u0131nda Fatih Sultan Mehmet bizzat Kastamonu\u2019ya girerek Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi’ne son veriyor. Tabii bu esnada dedi\u011fim gibi halk olaylara pek kar\u0131\u015fmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc devletlerin aras\u0131nda bir hadise oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in sadece askerler sava\u015f emrini ald\u0131klar\u0131 zaman sava\u015fa giriyorlar. Bu manada da Kastamonu\u2019da herhangi y\u0131k\u0131m, yang\u0131n vesaire gibi durumlara belgeler do\u011frultusunda rastlayam\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n Osmanl\u0131 d\u00f6neminde hangi \u00f6nemli yap\u0131lar in\u015fa edilmi\u015ftir ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ne kadar\u0131 korunmu\u015ftur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tabii \u00e7ok fazla yap\u0131lar bulunuyor bunlar\u0131 k\u0131sa bir sohbet esnas\u0131nda dile getirebilmek \u00e7ok zor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kastamonu \u015fehri ve \u00e7evresi, 1461\u2019den 1919 y\u0131l\u0131na kadar 500 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre belki de Osmanl\u0131 egemenli\u011fi alt\u0131nda kald\u0131. Osmanl\u0131lar\u0131n bundan dolay\u0131 \u00e7ok fazla eserleri bulunuyor ama \u015f\u00f6yle bir avantajlar\u0131 vard\u0131 Kastamonu’ya her y\u0131l valiler tayin ettiler, bakt\u0131lar ki yeterince eser var \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00c7obano\u011flular\u0131 Beyli\u011fi; camiler, t\u00fcrbeler, kervansaraylar, medreseler, k\u00f6pr\u00fcler ve hamamlar yapt\u0131rm\u0131\u015flar. Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi de 160 sene boyunca bunu devam ettirdiler. Bu sebeple; Osmanl\u0131lara \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir y\u00fck d\u00fc\u015fmedi buna ra\u011fmen \u00e7evrenin n\u00fcfusu artmas\u0131, d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi, insanlar\u0131n beklentilerinde de\u011fi\u015fiklikler olmas\u0131ndan dolay\u0131 elbette Osmanl\u0131larda \u00e7ok g\u00fczel g\u00f6steri\u015fli eserler yapt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Buna ben isterseniz birka\u00e7 \u00f6rnek vereyim. Bu eserlerin en \u00f6nemlisi Cem Sultan Bedesteni’dir. Kastamonu’da Fatih Sultan Mehmet\u2019in o\u011flu \u015eehzade Cem, Kastamonu Valisi olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada Cem Sultan, Kastamonu’ya bir kapal\u0131 \u00e7ar\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131yor hatta bir banka diyebiliriz buna \u00e7\u00fcnk\u00fc 4 tane kap\u0131s\u0131 vard\u0131r Cem Sultan Bedesteni’nin, bug\u00fcn gidenler g\u00f6r\u00fcrler. Bunlardan yanl\u0131\u015f hat\u0131rlam\u0131yorsam ikisi kapal\u0131, iki kanattan bedestenin i\u00e7ine girilebiliyor. Yats\u0131 namaz\u0131ndan sonra b\u00fct\u00fcn bu kap\u0131lar kapat\u0131l\u0131yor ve kale g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bir yap\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc al\u0131yor yani i\u00e7eriye kimse giremez gece d\u0131\u015far\u0131ya kimse \u00e7\u0131kamaz. B\u00fct\u00fcn \u00f6nemli m\u00fccevherler, k\u0131ymetli e\u015fyalar i\u00e7erisinde saklanabiliyor. K\u0131ymetli kuma\u015flar, ipekle \u00fcnl\u00fc pamuk dokumalar, s\u00fcs e\u015fyalar\u0131, kad\u0131n e\u015fyalar\u0131 yani o y\u0131llarda ne sat\u0131l\u0131yorsa bug\u00fcnk\u00fc AVM\u2019ler tarz\u0131nda g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flam\u0131\u015f oluyor ve bu sayede her t\u00fcrl\u00fc l\u00fcks e\u015fyay\u0131 orada bulabiliyorsunuz.<\/p>\n\n\n\n Cem Sultan, Kastamonu ticari potansiyelini, ekonomik hareketlili\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in oraya b\u00f6yle bir yap\u0131 yapt\u0131rm\u0131\u015f asl\u0131nda bir de g\u00f6vde g\u00f6sterisi yapm\u0131\u015f oluyor \u00e7\u00fcnk\u00fc hemen Cem Sultan Bedesteni’nin \u00e7apraz\u0131nda Kur\u015funlu Han bulunuyor. Bug\u00fcn \u00f6zel bir i\u015fletme taraf\u0131ndan otel olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Kur\u015funlu Han, Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fi’nden \u0130smail Bey’in eseridir. Kur\u015funlu Han, ad\u0131ndan da belli olaca\u011f\u0131 gibi bir kervansarayd\u0131r. Cem Sultan Bedesteni’nin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin biraz daha farkl\u0131 bir fonksiyonunu icra ediyor. B\u00f6yle olunca da Cem Sultan ondan daha y\u00fcksek, daha b\u00f6yle kubbeleri g\u00f6steri\u015fli bir eser yaparak Candaro\u011fullar\u0131 Beyli\u011fine ben de var\u0131m diyebilmi\u015f sizin miras\u0131n\u0131z\u0131 ben devrald\u0131m ama daha da ben g\u00fczel yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131yorum diyebildi\u011fini g\u00f6stermi\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Cem Sultan\u2019\u0131n valili\u011fi biter bitmez Sultan \u0130kinci Bayezid Kastamonu’ya vali olarak yeni bir \u015fehzade tayin ediyor. Sancak Beyi olarak \u0130kinci Bayezid\u2019in o\u011fullar\u0131ndan Yavuz Sultan Selim\u2019in karde\u015fi \u015eehzade Sultan Mahmut, Kastamonu Valisi oluyor. Onun zaman\u0131nda babas\u0131n\u0131n emriyle Balkapan\u0131 Han\u0131 ad\u0131yla bug\u00fcnk\u00fc Penbe Han olarak bilinen han\u0131, Cem Sultan ve Kur\u015funlu Han\u2019\u0131n biti\u015fi\u011fine g\u00f6steri\u015fli bir eser olarak in\u015fa etmi\u015ftir \u015eehzade Mahmut, fakat bu eser maalesef g\u00fcn\u00fcm\u00fcze b\u00f6yle d\u00f6rt d\u00f6rtl\u00fck ula\u015famam\u0131\u015f, bir k\u0131sm\u0131 restore edilerek aya\u011fa kald\u0131r\u0131labilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n \u00d6nce Kur\u015funlu Han hemen arkas\u0131ndan Cem Sultan Bedesteni birka\u00e7 y\u0131l sonra da Penbe Han in\u015fa edilmi\u015ftir. Aradan y\u0131llar ge\u00e7iyor ayn\u0131 semtte yine bu eserlerin Kar\u015f\u0131 yakas\u0131nda yolun hemen kar\u015f\u0131s\u0131nda yani 20 metre mesafede A\u015fir Efendi Han\u2019\u0131 bulunuyor. O da son derece g\u00f6steri\u015fli ama g\u00fcn\u00fcm\u00fczde biraz bak\u0131ms\u0131z olmas\u0131ndan dolay\u0131 insanlar\u0131n \u00e7ok dikkatini \u00e7ekmiyor. 1700\u2019l\u00fc y\u0131llarda yani 18. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece Kastamonu\u2019nda \u015fehir merkezinde ticaretin potansiyelini g\u00f6steren \u00e7ok g\u00fczel eserler g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n Hemen yan\u0131nda Sel\u00e7uklu Hastanesi bulunuyor saym\u0131\u015f oldu\u011fum yap\u0131lar\u0131n biti\u015fi\u011finde Y\u0131lanl\u0131 Camisi ya da Y\u0131lanl\u0131 K\u00fclliyesi olarak biliniyor. Oras\u0131 asl\u0131nda Sel\u00e7uklular zaman\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f olan bir \u015eifahane, bir Dar\u00fc\u015f\u015fifa’d\u0131r. Y\u0131lan, \u015fifa sembol\u00fc olarak bilindi\u011fi i\u00e7in duvarlar\u0131nda y\u0131lan motifleri sergileniyor. Bundan dolay\u0131 halk oraya Y\u0131lanl\u0131 \u015eifahanesi demi\u015f. Asl\u0131nda y\u0131lanla ilgisi yok. Yapt\u0131ran ki\u015fi Sel\u00e7uklu devlet adamlar\u0131ndan Pervaneo\u011flu Ali Bey\u2019in g\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k yedi y\u00fcz elli sene \u00f6nce yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Y\u0131lanl\u0131 \u015fifahanesi, Anadolu\u2019daki en \u00f6nemli hastanelerden birisidir.<\/p>\n\n\n\n Konumuz Osmanl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in ben Osmanl\u0131 D\u00f6nemi eserlerinden \u00f6rnek vermeye devam edeyim. Kastamonu Kalesi eteklerinde Yakupa\u011fa K\u00fclliyesi var. Bu yap\u0131 Osmanl\u0131lar\u0131n Kastamonu\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndan birisidir \u00e7\u00fcnk\u00fc bu k\u00fclliye; caminin yan\u0131nda medreseden, hamamdan, a\u015fevinden yani kimsesizler i\u00e7in \u00f6\u011frenciler i\u00e7in yemek ikram edilen yat\u0131l\u0131 kalabildikleri bir mek\u00e2ndan olu\u015furken ayn\u0131 zamanda i\u00e7erisinde k\u00fct\u00fcphanesi var, s\u0131byan mektebi var ve b\u00f6ylece k\u00fclliye ad\u0131 verilen devasa bir alan olu\u015fturulmu\u015f. Bir k\u0131sm\u0131 Kepeli Yoku\u015fu denilen kaleye giden yolun hemen sa\u011f\u0131nda kal\u0131yor, bir k\u0131sm\u0131 da solunda kal\u0131yor binalar\u0131n. Bu yap\u0131, turizme kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fclliyenin i\u00e7inde Helva \u0130malathanesi vard\u0131r. Yakla\u015f\u0131k olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczden be\u015f y\u00fcz sene \u00f6nce in\u015fa edilmi\u015f bir eserdir.<\/p>\n\n\n\n \u0130stanbul\u2019un fethinden birka\u00e7 sene sonra Kastamonu\u2019da \u00e7ok g\u00fczel eserler yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u0130stanbul ile bir ara Kastamonu yar\u0131\u015fm\u0131\u015f ama tabii 1600\u2019l\u00fc y\u0131llardan itibaren \u0130stanbul; Kastamonu, Bursa, Diyarbak\u0131r, Konya ve b\u00fct\u00fcn illeri ge\u00e7erek Osmanl\u0131 Devleti’nin g\u00f6z bebe\u011fi haline geliyor. Ancak bizim Kastamonulu devlet adamlar\u0131m\u0131z \u0130stanbul\u2019da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc belli bir ekonomik birikimleri oluyor onlarda buraya kendi memleketlerine gelip yat\u0131r\u0131m yap\u0131yorlar Yakup A\u011fa’da bunlardan birisi.<\/p>\n\n\n\n Kanuni Sultan S\u00fcleyman\u2019\u0131n hazinedar\u0131 olan Yakup A\u011fa\u2019da elindeki ekonomik imkanlar sayesinde Yavuz Sultan Selim\u2019in hocas\u0131 Halimi \u00c7elebi\u2019nin yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 eserleri yenilemi\u015f. Oras\u0131 normalde Halimi \u00c7elebi\u2019nin yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 eser iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Yakupa\u011fa K\u00fclliyesi olarak bilinir hale gelmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bir tane eser s\u00f6yleyip o \u015fekilde konu\u015fmam\u0131 bitireyim \u00e7\u00fcnk\u00fc hepsini sayamay\u0131z. Kastamonu simgesi olan, yerli, yabanc\u0131 turistlerin ziyaret etti\u011fi Nasrullah Meydan\u0131 vard\u0131r. Oradaki Nasrullah Kad\u0131 Camisi de Osmanl\u0131lar\u0131n Kastamonu\u2019ndaki en \u00f6nemli eserlerindendir. Kastamonu Kad\u0131s\u0131 di\u011fer bir ad\u0131yla y\u00f6neticisi olan Nasrullah Kad\u0131 yapt\u0131r\u0131yor. 1506 tarihinde hem cami hem medrese hem tuvalet hem \u015fad\u0131rvan hem k\u00f6pr\u00fc hem hamam in\u015fa ettiriyor. Hamam meydandan daha uzakta ama bir k\u00fclliye tarz\u0131nda Nasrullah Kad\u0131 da b\u00fcy\u00fck bir yat\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015f Kastamonu’ya\u2026 Yakupa\u011fa Camisi’nden elli sene kadar \u00f6nce yani daha eski bir eser ve bug\u00fcn hala ayakta kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim. Nasrullah Kad\u0131\u2019ya ait bir di\u011fer eser ise Nasrullah K\u00f6pr\u00fcs\u00fc’d\u00fcr ve bug\u00fcn hala ayakta durmaktad\u0131r. Fakat bu 5 g\u00f6zl\u00fc k\u00f6pr\u00fc bug\u00fcn 2 g\u00f6ze d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f eski foto\u011fraflar\u0131nda 3 g\u00f6zl\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ama daha \u00f6ncesinde 5 g\u00f6zl\u00fc oldu\u011fu tahmin ediliyor. Bu eser halk aras\u0131nda “Kambur K\u00f6pr\u00fc” olarak biliniyor \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015f, bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u015fekilsiz, kambur bir hale gelmi\u015f maalesef ama biz orijinalini s\u00f6ylemeyi tercih ediyoruz. Bunu bu \u015fekilde gen\u00e7lerimize \u00f6zellikle \u00f6\u011fretmek laz\u0131m tarihe olan sayg\u0131m\u0131z\u0131 bu manada g\u00f6stermemiz gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde Kastamonu\u2019nun stratejik konumu ve askeri \u00f6nemi nedir? Bu konuda hangi \u00f6nemli olaylar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Osmanl\u0131 Devleti de d\u00fcnyan\u0131n en uzun s\u00fcre h\u00fck\u00fcm s\u00fcrm\u00fc\u015f imparatorluklar\u0131ndan birisi olarak kabul g\u00f6r\u00fcyor ama d\u00f6nemin siyasi, askeri, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik sebeplerinden dolay\u0131 hem i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan sak\u0131ncalardan \u00f6t\u00fcr\u00fc devlet, sava\u015flara girdi ve bu sava\u015flar\u0131 kaybetti. Kastamonu ise bu sava\u015flarda i\u015fgal g\u00f6rmemesine ra\u011fmen en \u00e7ok etkilenen b\u00f6lge olmu\u015ftur \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131’nda cepheye en \u00e7ok asker g\u00f6nderen \u015fehir olmu\u015ftur. Bunlar\u0131n da \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 geri d\u00f6nemediler. \u00c7anakkale\u2019de 2500 civar\u0131nda sadece Kastamonulu Mehmet\u00e7i\u011fimiz \u015fehit d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu vesileyle hepsini rahmetle an\u0131yorum. Devam\u0131nda ise; 1919 y\u0131l\u0131ndan itibaren Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131. Mustafa Kemal Pa\u015fa ve silah arkada\u015flar\u0131 \u00f6nderli\u011finde yap\u0131lan m\u00fccadeleye ilk destek veren \u015fehirlerin ba\u015f\u0131nda Kastamonu geliyor. Her \u015fehir do\u011frudan do\u011fruya destek vermedi \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130stanbul\u2019da Osmanl\u0131 Devleti devam ediyor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu bu sebeple padi\u015fah\u0131n halk\u0131 kurtaraca\u011f\u0131na inan\u0131yorlard\u0131. Devletin bir bildi\u011fi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131 asl\u0131nda hi\u00e7bir bildi\u011fi yoktu, \u00e7aresiz kalm\u0131\u015flard\u0131. Ama Kastamonu insan\u0131 da durumdan vazife \u00e7\u0131kararak d\u00fc\u015fman i\u015fgaline u\u011framamas\u0131na ra\u011fmen Mehmet Akif Ersoy gibi edebi \u015fairler gelerek vaazlar ile halk\u0131 te\u015fvik ettiler. \u0130ngilizlere, Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 yeniden sava\u015fabiliriz, \u00fclkemizi kurtarabiliriz kendinize g\u00fcvenin moralinizi iyi tutun gibi propagandalarla ve tan\u0131t\u0131mlarla halk ikna edildi ve halk tekrar orduya kaydoldu. Sava\u015fa gidemeyenler Kastamonu-\u0130nebolu-\u00c7ank\u0131r\u0131 g\u00fczergah\u0131nda \u0130stiklal yolu denilen yolu kullanarak ka\u011fn\u0131 arabalar\u0131yla binlerce ton cephane; kad\u0131nlar\u0131m\u0131z, ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131z, sava\u015f gazileri ve hatta \u00e7ocuklar taraf\u0131ndan Sakarya\u2019ya, Dumlup\u0131nar\u2019a, B\u00fcy\u00fck Taarruz Sava\u015f\u0131na bu s\u00f6z konusu \u0130stiklal Yolu \u00fczerinden ta\u015f\u0131narak kahramanca m\u00fccadele edildi. Kastamonu, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’nda da \u00fczerine d\u00fc\u015feni yaparak en \u00e7ok \u015fehit veren \u015fehirler aras\u0131na girdi. Ayr\u0131ca; \u00c7anakkale T\u00fcrk\u00fcs\u00fc de Kastamonu\u2019dan derlenen eserimizdir. Rahmetli Kastamonulu hem\u015ferimiz olan \u0130hsan Ozano\u011flu\u2019na TRT Radyosu’ndan telefon geliyor. \u00dcnl\u00fc bestekar ve t\u00fcm derlemeleri yapan Muzaffer Sar\u0131s\u00f6zen\u2019le telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesi yap\u0131yor. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmede; Muzaffer Sar\u0131s\u00f6zen, \u00c7anakkale T\u00fcrk\u00fcs\u00fc hakk\u0131nda bilgi istedi Ozano\u011flu da “Ben hem \u00e7al\u0131p hem s\u00f6yleyebiliyorum” diyen bir ozan olan A\u015f\u0131k Veysel tarz\u0131nda at\u0131\u015fmalar yapabilen \u0130hsan Ozano\u011flu, \u00c7anakkale T\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc Muzaffer S\u00f6zen\u2019e telefonda \u00e7al\u0131yor ve s\u00f6yl\u00fcyor o \u015fekilde \u00c7anakkale T\u00fcrk\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fc derleme yapm\u0131\u015f oluyorlar. Bu sebeple; \u00c7anakkale, Kurtulu\u015f Sava\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n Kastamonu halk\u0131 \u00fczerinden derin tesiri bulunuyor. T\u00fcrk\u00fclerle, a\u011f\u0131tlarla, destanlarla, anonim sava\u015f hikayeleriyle bu an\u0131lar g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar Kastamonu halk\u0131nda ya\u015fatmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Devleti’nden Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’na kadar olan s\u00fcre\u00e7te halk ciddi anlamda sava\u015fa kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r diyebiliriz. Neredeyse 500-600 y\u0131l i\u015fgal g\u00f6rmemi\u015f asl\u0131nda \u00c7anakkale ve Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’nda da bir d\u00fc\u015fman s\u00fcng\u00fcs\u00fcyle Kastamonu \u015fehir merkezi ve il\u00e7eleri kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r bunun bir tak\u0131m nedenleri var; da\u011fl\u0131k b\u00f6lgede olmas\u0131, s\u0131ra gelmemi\u015f olmas\u0131 veyahut halk\u0131 azimli ve d\u00fc\u015fman\u0131 p\u00fcsk\u00fcrtebilecek g\u00fcc\u00fc olmas\u0131 olabilir \u00f6nemli de\u011fil fakat i\u015fgal g\u00f6rmemesinin bedelini yine cephede Kastamonu insan\u0131 fazlas\u0131yla \u00f6d\u00fcyor. Mesela \u00c7anakkale’de en fazla \u015fehit veren \u00c7anakkale ve Bal\u0131kesir’dir \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6lgenin yak\u0131n\u0131d\u0131r ard\u0131ndan Bursa gelmektedir. Ondan sonrada Kastamonu gelmektedir, uzak olmas\u0131na ra\u011fmen bu da Kastamonu insan\u0131n vatansever, verilen g\u00f6revi lay\u0131k\u0131yla yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan biri oldu\u011funu g\u00f6sterir. \u00d6zellikle; Kastamonu, Osmanl\u0131lar zaman\u0131nda i\u00e7 ayaklanmalara alet olmam\u0131\u015ft\u0131r bu nedenle Kastamonu biraz daha k\u00fclt\u00fcr\u00fc korunmu\u015ftur. Ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya muhta\u00e7, yeni \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u00d6zellikle il\u00e7eler hen\u00fcz daha bakirdir, ke\u015ffedilmeye muhta\u00e7t\u0131r. Bu nedenle, \u00fcniversitemize, akademisyenlerimize, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131na, tarih\u00e7ilere, \u00f6\u011frencilerimize b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev d\u00fc\u015fmektedir. Anadolu’nun her yeri korunmaya tan\u0131t\u0131lmaya muhta\u00e7t\u0131r ama Kastamonu co\u011frafyas\u0131ndan dolay\u0131 biraz daha ilgiye ihtiya\u00e7 hissetmektedir.<\/p>\n\n\n\n Kastamonu\u2019nun tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131n gelecek nesillere aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in neler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kastamonu\u2019nun y\u00fcksek bir potansiyeli var \u00e7\u00fcnk\u00fc Kalecik, Samsun, Zonguldak, Bolu, Sinop, \u00c7ank\u0131r\u0131 hatta D\u00fczce\u2019ye kadar Kastamonu\u2019ya ba\u011fl\u0131 \u015fehirlerdir. Bug\u00fcn yedi tane il var Osmanl\u0131’n\u0131n Kastamonu Eyaleti’nin i\u00e7erisinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan, hal b\u00f6yle olunca \u00e7ok fazla arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmaya, y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na ihtiya\u00e7 var ki Kastamonu \u00fczerinden yeni kitaplar yaz\u0131lmal\u0131, sempozyumlar d\u00fczenlenmeli, filmler-belgeseller \u00e7ekilmeli, dizilere konu olmal\u0131. Kastamonu\u2019nun Sel\u00e7uklar zaman\u0131ndaki rol\u00fc \u00fczerine Osmanl\u0131lar zaman\u0131ndaki rol\u00fc \u00fczerine \u00f6zellikle de \u00c7anakkale ve Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’ndaki kahramanl\u0131klar\u0131na dair fark\u0131ndal\u0131k yarat\u0131lmal\u0131. Lise ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerimize \u015fiir yar\u0131\u015fmalar\u0131, film yar\u0131\u015fmalar\u0131 gibi etkinlikler d\u00fczenlenmeli, geziler d\u00fczenlenerek Kastamonu\u2019nun tarihi k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zellikleri tan\u0131t\u0131lmal\u0131, Kastamonu Konaklar\u0131 \u00e7ok fazla, bunlar\u0131n 900 tanesi tescil edilmi\u015f yani Safranbolu\u2019nun yakla\u015f\u0131k iki kat\u0131 kadar konak bulunuyor ama k\u0131ymeti bilinmiyor ve turizme \u00e7ok fazla kazand\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de ulusal ve uluslararas\u0131 manada dikkat \u00e7ekmiyor. Safranbolu evleriyle yar\u0131\u015fabilecek bir mimari potansiyelimiz bulunuyor. \u015eeyh \u015eabani Veli T\u00fcrbesi ve K\u00fclliyesi’nin dikkat \u00e7ekmesi sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131, Kastamonu Kalesi restore edilerek i\u015fletmeye a\u00e7\u0131labilmeli. Kastamonu Kalesi’ni ziyaret eden insanlar ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek durumda olmalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131, kalenin tarihine zarar vermeyecek \u015fekilde biraz daha hareketlendirilerek Kastamonu daha canl\u0131 bir hale gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kastamonu \u00dcniversitesi akademik personeli ve \u00f6\u011frencileri daha \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma yapmaya sevk edilmeli mesela Kastamonu \u00fczerinden projeler haz\u0131rlamal\u0131d\u0131r. Kastamonu kanyonlar cenneti. Valla, \u00c7atak, Horma Kanyonlar\u0131, Il\u0131ca \u015eelalesi, Ilgarini Ma\u011faras\u0131 ve \u015fu an sayamad\u0131\u011f\u0131m pek \u00e7ok co\u011frafi do\u011fal g\u00fczelliklerimiz var. Ilgaz Da\u011flar\u0131, K\u00fcre Da\u011flar\u0131 bulunuyor. Endemik bitkilerimiz var, T\u00fcrkiye\u2019nin hi\u00e7bir yerinde yeti\u015fmiyor, a\u011fa\u00e7, mantar, hayvan \u00e7e\u015fitleri var dolay\u0131s\u0131yla bunlar \u00fczerinde akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar, k\u00fclt\u00fcrel ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131larak Kastamonu\u2019nun tan\u0131t\u0131m\u0131na biraz daha de\u011fer vermek durumunday\u0131z. G\u00f6\u00e7\u00fc engelleyecek belki alt yap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olabilir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130stanbul\u2019a g\u00f6\u00e7 hala devam ediyor bu benim uzmanl\u0131k alan\u0131m de\u011fil o y\u00fczden konunun uzmanlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yaparak yay\u0131nlayarak devlet b\u00fcy\u00fcklerine ve yetkili kurumlara bunlar ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa Kastamonu\u2019nun tarihi belki biraz daha tersine d\u00f6nerek Anadolu\u2019nun b\u00fcy\u00fck vilayetleri aras\u0131nda yerini alacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n R\u00f6portaj\/Foto\u011fraf: Ece Sinan<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kastamonu \u00dcniversitesi \u0130nsan ve Toplum Bilimleri Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Cevdet Yakupo\u011flu ile Kastamonu tarihi hakk\u0131nda r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[304],"tags":[333,313,781],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16686"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16686"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16686\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16691,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16686\/revisions\/16691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/IMG-20241129-WA0028-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n