{"id":17624,"date":"2025-03-07T13:45:12","date_gmt":"2025-03-07T10:45:12","guid":{"rendered":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/?p=17624"},"modified":"2025-03-11T10:16:02","modified_gmt":"2025-03-11T07:16:02","slug":"medyanin-aynasinda-kadin-etik-sorunlar-masada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/medyanin-aynasinda-kadin-etik-sorunlar-masada\/","title":{"rendered":"Do\u00e7. Dr. Merto\u011flu: &#8220;Her \u015feyin \u00fcstesinden gelecek g\u00fcce, iradeye ve kararl\u0131l\u0131\u011fa sahibiz.&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p>8 Mart D\u00fcnya Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc vesilesiyle Kastamonu \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Gazetecilik B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131  Do\u00e7. Dr. Selver Merto\u011flu ile kad\u0131n, medya ve etik konular\u0131 hakk\u0131nda r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u00e7. Dr. Selver Merto\u011flu, &#8221;Kad\u0131n olarak farkl\u0131 rollerle ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu d\u00fcnyada her \u015feyin \u00fcstesinden gelecek g\u00fcce, iradeye ve kararl\u0131l\u0131\u011fa sahibiz. T\u00fcm kad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n 8 Mart D\u00fcnya Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc&#8217;n\u00fc kutlarken bizler i\u00e7in daha g\u00fczel, ba\u015far\u0131larla dolu, e\u015fitli\u011fin h\u00e2kim oldu\u011fu yar\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n olmas\u0131n\u0131 diliyorum&#8221; dedi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do\u00e7. Dr. Selver Merto\u011flu, Gazete Kamp\u00fcs&#8217;\u00fcn Sorular\u0131n\u0131 Yan\u0131tlad\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kad\u0131n gazetecilerin medya sekt\u00f6r\u00fcnde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck sorunlar nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gazeteci olmak en b\u00fcy\u00fck hayalimdi. Lisans e\u011fitimimi Gazetecilik B\u00f6l\u00fcm\u00fc&#8217;nde almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, bu mesle\u011fin sadece haber yazmaktan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, toplumu bilgilendirmek, fark\u0131ndal\u0131k yaratmak ve ger\u00e7ekleri ortaya koymak gibi b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettim. Ayr\u0131ca kad\u0131n gazetecilerin sekt\u00f6rde bir\u00e7ok sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledim. \u00d6zellikle gazetecilik mesle\u011fini icra eden kad\u0131nlar\u0131m\u0131z, cinsiyet temelli ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliyor. S\u00fcrekli olarak zikredilen cam tavan sendromu, kad\u0131nlar\u0131n kariyeri \u00f6n\u00fcndeki bariyerler olarak toplumsal cinsiyet rolleri ve \u00f6nyarg\u0131lardan beslenmektedir. Ayr\u0131ca maa\u015f e\u015fitsizli\u011fi de kad\u0131n gazetecilerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biridir. Erkek meslekta\u015flar\u0131yla ayn\u0131 i\u015fi yapmalar\u0131na ra\u011fmen, bir\u00e7ok kad\u0131n gazeteci daha d\u00fc\u015f\u00fck maa\u015f almakta veya terfi s\u00fcre\u00e7lerinde gecikmeler ya\u015faya bilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.17.02-AM-1-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-17630\" srcset=\"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.17.02-AM-1-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.17.02-AM-1-300x225.jpeg 300w, https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.17.02-AM-1-768x576.jpeg 768w, https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.17.02-AM-1-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.17.02-AM-1.jpeg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Medyada kad\u0131n cinayetleri ve \u015fiddet haberlerinin sunumu konusunda etik ihlaller sizce ne s\u0131kl\u0131kta yap\u0131l\u0131yor? Bu haberler nas\u0131l verilirse daha etik olur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Medya, kad\u0131n cinayetleri ile ilgili haberleri sunarken kad\u0131na y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015fen \u015fiddetin me\u015frula\u015fmas\u0131na zemin haz\u0131rlayabilme g\u00fcc\u00fcne sahip. \u015eiddetten \u00f6len kad\u0131nlar i\u00e7in olu\u015fturulan dijital an\u0131tta T\u00fcrkiye\u2019de 2024 y\u0131l\u0131nda 445 kad\u0131n, 2025 y\u0131l\u0131nda ise 2 ay i\u00e7erisinde 68 kad\u0131n \u015fiddetten dolay\u0131 vefat etmi\u015ftir. Ya\u015fanan kad\u0131n cinayetlerini haberle\u015ftirerek bizlere sunan medya, haberin magazinle\u015ftirilerek e\u011flence unsuruna d\u00f6n\u00fc\u015fmesine neden olabiliyor. Toplum olarak ya\u015fanan cinayetleri kan\u0131ksad\u0131k, tepkisizle\u015ftirildik. Haberde kullan\u0131lan s\u0131fatlar \u00f6rne\u011fin, \u201cA\u015fk cinayeti\u201d, \u201cK\u0131skan\u00e7l\u0131k krizi\u201d, \u201cSevgilisinin kurban\u0131 oldu\u201d gibi ifadeler, su\u00e7un sorumlulu\u011funu ma\u011fdura y\u00fckleyen bir dil yarat\u0131yor. Bunun yerine e\u011fer haber yap\u0131lacaksa daha bilin\u00e7li ve toplumsal fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 bir dil kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Haberde kullan\u0131lan ifadeler, failin sorumlulu\u011funu \u00f6rtmemeli, \u015fiddeti romantize etmemeli ve cinayeti ola\u011fanla\u015ft\u0131rmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Televizyonda kad\u0131nlar genellikle hangi rollerle temsil ediliyor? Bu temsiller toplumdaki kad\u0131n alg\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiliyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Toplumsal cinsiyet rollerinin peki\u015ftirilmesinde televizyon dizilerinin de olduk\u00e7a fazla etkisi bulunuyor. Yaln\u0131zca diziler de\u011fil, g\u00fcnd\u00fcz ku\u015fa\u011f\u0131nda yer alan programlarda da bunu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Televizyon dizilerinde kad\u0131nlar genellikle ya ma\u011fdur ya da anne olarak konumland\u0131r\u0131l\u0131rken toplumun normlar\u0131na uymayan, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve cinselli\u011fi ile \u00f6n plana \u00e7\u0131kan kad\u0131n karakterler aldat\u0131c\u0131 ve \u00e7\u0131karc\u0131 olarak g\u00f6steriliyor. Tabii ki g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ba\u011f\u0131ms\u0131z kad\u0131n karakterlerle de dizilerde az\u0131nl\u0131kta da olsa kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Ancak bu kad\u0131nlar \u00e7o\u011fu zaman yaln\u0131z olarak ya da g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olmak i\u00e7in bir bedel \u00f6demek zorunda b\u0131rak\u0131lan fig\u00fcrler olarak sunuluyor.&nbsp; Bu t\u00fcr temsiller ise kad\u0131nlara y\u00f6nelik geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin devam etmesine neden olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Medya sekt\u00f6r\u00fcnde kad\u0131nlara y\u00f6nelik mobbing ve taciz gibi sorunlar ne kadar yayg\u0131n? Bu sorunlarla nas\u0131l m\u00fccadele edilebilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2024 y\u0131l\u0131nda 100 kad\u0131n gazeteci ile yap\u0131lan bir anketin verilerine g\u00f6re ankete kat\u0131lan kad\u0131n gazetecilerin yar\u0131s\u0131 s\u00f6zl\u00fc ve fiziki tacize u\u011frad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmi\u015f. Kad\u0131n gazetecilere y\u00f6nelik mobbing ve taciz yayg\u0131n bir sorun olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.&nbsp; Bu durumla m\u00fccadele etmek i\u00e7in medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n taciz kar\u015f\u0131t\u0131 politikalar olu\u015fturmas\u0131, \u015fik\u00e2yet mekanizmalar\u0131 geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu \u015fik\u00e2yet mekanizmalar\u0131n\u0131n anonim olarak olu\u015fturulmas\u0131, taciz olaylar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fcn \u00f6rt\u00fclmemesini de sa\u011flayabilir. Ayr\u0131ca, kad\u0131n gazetecilerin birlikte dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 da bu konuda etkili olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Medyada kad\u0131n ve \u00e7ocuklarla ilgili en s\u0131k yap\u0131lan etik hatalar nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Medyada kad\u0131n ve \u00e7ocuklarla ilgili en s\u0131k yap\u0131lan etik hatalar, \u00e7ocuklar\u0131n ve \u015fiddete u\u011fram\u0131\u015f kad\u0131nlar\u0131n kimlik bilgilerinin ve foto\u011fraflar\u0131n\u0131n sans\u00fcrs\u00fcz olarak kullan\u0131lmas\u0131, kad\u0131n cinayetlerinin romantize edilmesi, edilgen ve zay\u0131f olarak sunulmalar\u0131 en temel etik hatalard\u0131r. Nefret s\u00f6ylemini \u00fcretmeden, \u00f6tekile\u015ftirmeden do\u011fru, ger\u00e7ek, tarafs\u0131z, \u00f6zel hayata sayg\u0131 duyan, kamu yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik etmeyen ve manip\u00fclatif olmayan bir habercilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n g\u00fcd\u00fclmesi gerekiyor. Etik ilkelere ba\u011fl\u0131 olan medya kurulu\u015flar\u0131 cinsiyet e\u015fitli\u011fi perspektifini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduracakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kad\u0131n ve \u00e7ocuk haklar\u0131na duyarl\u0131 bir medya anlay\u0131\u015f\u0131 nas\u0131l olu\u015fturulabilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Kad\u0131n ve \u00e7ocuk haklar\u0131na duyarl\u0131 bir medya anlay\u0131\u015f\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in gazetecilere y\u00f6nelik e\u011fitimler d\u00fczenlenebilir. Ayr\u0131ca cayd\u0131r\u0131c\u0131 yapt\u0131r\u0131mlarla birlikte etik denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n da g\u00fc\u00e7lendirilmesi gerekiyor. Kad\u0131n ve \u00e7ocu\u011fun yer ald\u0131\u011f\u0131 haberlerde ma\u011fdur yerine failin daha fazla \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, kad\u0131nlar\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n medya i\u00e7eriklerinde yaln\u0131zca ma\u011fdur olarak de\u011fil, aktif \u00f6zne olarak da aktar\u0131lmas\u0131 en az\u0131ndan toplumda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n olu\u015fmas\u0131na da katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Medyada kad\u0131n cinayetleri, \u00e7ocuk istismar\u0131 ve aile i\u00e7i \u015fiddet haberlerinde ma\u011fdurun kimlik bilgileri ve g\u00f6rsellerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131 hangi etik sorunlar yarat\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu t\u00fcr haberlerde ma\u011fdurun kimlik bilgilerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal ediyor. Ayr\u0131ca bu durum travma ya\u015fanmas\u0131na da yol a\u00e7abiliyor. Kad\u0131n veya \u00e7ocuk vefat etmi\u015f olsa dahi aileleri bu durumdan olumsuz etkilenebilir. Ayr\u0131ca kimlik bilgileri ve g\u00f6rsellerinin payla\u015f\u0131lmas\u0131 ma\u011fdurun ikinci kez ma\u011fdur edilmesine neden oluyor. Bununla birlikte<strong>  <\/strong>ma\u011fdurun hayat\u0131 hakk\u0131nda gereksiz detaylar verilmesi su\u00e7un magazinle\u015ftirilmesine sebep oluyor. Bu nedenle kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten etik bir habercilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n benimsenmesi gerekti\u011fini savunurken medyan\u0131n kad\u0131nlar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 koruyan ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc te\u015fvik eden bir \u00e7er\u00e7evede hareket etmesi gerekti\u011fini yineliyorum.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.19.15-AM-768x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-17633\" srcset=\"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.19.15-AM-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.19.15-AM-225x300.jpeg 225w, https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.19.15-AM-1152x1536.jpeg 1152w, https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.19.15-AM-1536x2048.jpeg 1536w, https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WhatsApp-Image-2025-03-07-at-3.19.15-AM-scaled.jpeg 1920w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>R\u00f6portaj-Foto\u011fraf : Tu\u011f\u00e7e Karafak\u0131o\u011flu \/ Mustafa \u015eahin<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kastamonu \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Gazetecilik B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Selver Merto\u011flu, medya, kad\u0131n ve etik ile ilgili sorular\u0131m\u0131z\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17631,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[304],"tags":[489,313],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17624"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17624"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17624\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17654,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17624\/revisions\/17654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17624"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17624"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}