Prof. Dr. Ahmet \u00d6zdemir, Gazete Kamp\u00fcs muhabirinin sorular\u0131n\u0131 cevaplad\u0131. Prof. Dr. Ahmet \u00d6zdemir, \u2018\u2019 Zengin ile fakir aras\u0131ndaki ileti\u015fimi kuran sadaka ve zekatt\u0131r\u2019\u2019 ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u00dc\u00e7 aylar\u0131n manevi atmosferinde iyilikleri art\u0131rma, \u00f6zellikle sadaka ve zekatlar\u0131 art\u0131rmaya, muhta\u00e7lar\u0131 g\u00f6zetmeye y\u00f6nelik yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerle ilgili Kastamonu \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u0130slam Hukuku Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ahmet \u00d6zdemir ile r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n\n\n\n
Sadaka vermenin fazileti nedir, kimlere sadaka verilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sadaka nitelik itibariyle geni\u015f bir kavramd\u0131r. Bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde sadaka denildi\u011fi zaman genelde nafile olarak yani zekat ve fitre d\u0131\u015f\u0131ndaki maddi yard\u0131mlar kastedilir. Bu sadaka, Allah\u2019\u0131n kitab\u0131nda ve Peygamber sall\u00e2llah\u00fc aleyhi vesellemin s\u00fcnnetinde te\u015fvik edilmi\u015ftir. G\u00fcler y\u00fcz bile sadakad\u0131r, iyi bir M\u00fcsl\u00fcman olmak da keza \u00f6yledir. Sadaka, Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in fakirlere, muhta\u00e7 kimselere, kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z olarak verilen \u015feydir; yap\u0131lan yard\u0131m, her t\u00fcrl\u00fc iyilik; Allah yolunda yap\u0131lan harcama olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmal\u0131d\u0131r, \u00f6zellikle fakir ve ihtiyac\u0131 olan ki\u015filere yap\u0131lmal\u0131d\u0131r, kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z olarak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sadaka, Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanman\u0131n, d\u00fcnya ve ahiret mutlulu\u011funu elde etmenin yoludur. Sadaka farz olan bir ibadet de\u011fildir. Nafile ibadet olarak tan\u0131mlanan sadaka i\u00e7in Hz Peygamberin de s\u0131kl\u0131kla \u00e7evresindeki M\u00fcsl\u00fcmanlara sadaka vermeyi \u00f6\u011f\u00fctledi\u011fi ve sadaka vererek \u00e7ok iyi bir \u00f6rnek oldu\u011fu bilinmektedir. Sadaka verilecek ki\u015filerin ihtiya\u00e7 sahibi olmas\u0131na dikkat edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n F\u0131t\u0131r sadakas\u0131 (Fitre) nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ramazan ay\u0131n\u0131n hususiyetlerinden birisi fitre ibadetinin olmas\u0131d\u0131r. Fitre bayrama eri\u015fmenin mutlulu\u011funu toplum olarak fakir ve zengin herkesin ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir ibadettir. Belli bir miktar mala sahip olan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendileri ve vel\u00e2yetleri alt\u0131ndaki ki\u015filer i\u00e7in yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc bulunduklar\u0131 m\u00e2l\u00ee bir ibadet oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bunun asgari miktar\u0131n\u0131 her y\u0131l Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 beyan ediyor, bu sene 180 tl olarak ifade edildi. Bayram \u00f6ncesi, bayrama ula\u015f\u0131rken vermesi gereken yard\u0131md\u0131r diyebiliriz fitre i\u00e7in.<\/p>\n\n\n\n Sadaka vermek neden \u00f6nemlidir, sadaka vermek s\u00fcnnet mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n M\u00fcsl\u00fcman olarak toplumsal g\u00f6revlerimiz var. Bizler sadece kendimizden de\u011fil, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumdan da sorumluyuz. Toplumun daha iyiye gitmesi, hayra y\u00f6nelmesinden sorumluyuz. Bir m\u00fcsl\u00fcman olarak kar\u015f\u0131ndaki ki\u015fiyi anlamak, s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde ise \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131rmak gerekir. Sadaka hem d\u00fcnyada hem de ahirette en de\u011ferli m\u00fck\u00e2fat olan Rabbimizin r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmaya vesile oldu\u011fu gibi, insano\u011flunun ahlaken geli\u015fimini de sa\u011flar. Sadakan\u0131n \u00e7e\u015fitlerinden biri olan zekat dinimizce farz oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Ayr\u0131ca \u0130slam\u2019\u0131n be\u015f \u015fart\u0131nda yer alacak kadar da \u00f6nemlidir. Peygamber Efendimizin de hadislerinde yer verdi\u011fi \u00fczere sadaka vermek s\u00fcnnettir. Zekat ve fitre d\u0131\u015f\u0131nda da sadaka vermek sevap kazanma f\u0131rsat\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sadakan\u0131n miktar\u0131 nas\u0131l olmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Farz olan zekatta ne kadar miktarda verilmesi gerekti\u011fi b\u00fct\u00fcn detaylar\u0131 ile belirlendi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Ancak nafile sadakalarda ise verilen miktar\u0131n belirli bir oran\u0131 olmamakla birlikte \u00f6nemli olan Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in c\u00fczi miktarda da olsa sadaka olarak bir \u015feyler yapmakt\u0131r. Nafile sadaka da ki\u015fi bulundu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fclerde \u015fartlarda ne kadar imkan\u0131 varsa vermelidir, belirli bir oran\u0131 yoktur. Ki\u015finin g\u00f6n\u00fcl zenginli\u011fi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 bir ibadettir.<\/p>\n\n\n\n Zekat nedir, \u0130slam’da yeri nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zekat denildi\u011fi zaman kelime manas\u0131yla temizliktir. Zekat ki\u015fiyi temizler, zengin olan M\u00fcsl\u00fcman\u0131n y\u0131lda bir defa belirli oranlarda mal\u0131n\u0131 ihtiya\u00e7 sahiplerine vermesidir. Zek\u00e2t, \u0130slam\u2019\u0131n be\u015f \u015fart\u0131ndan biri oldu\u011fundan \u00f6nemlidir. Asl\u00ee ihtiya\u00e7lar\u0131 ve bor\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda nisap miktar\u0131, zek\u00e2ta tabi ve \u00fczerinden bir y\u0131l ge\u00e7mi\u015f bir mala sahip olan kimsenin bunun zek\u00e2t\u0131n\u0131 geciktirmeden vermesi gerekir. Zengin ile fakir aras\u0131ndaki ileti\u015fimi kuran sadaka ve zekat oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Zekat ile sadaka aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130slam, zek\u00e2t\u0131 belirli varl\u0131klarda vacip k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: Alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, ekinler, meyveler, ticaret mallar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck ba\u015f hayvanlar (Koyun, s\u0131\u011f\u0131r, deve) gibi. Sadaka ise belirli bir varl\u0131kla ilgili de\u011fildir. Tam tersi s\u0131n\u0131r olmaks\u0131z\u0131n insan\u0131n sahip oldu\u011fu her varl\u0131ktan sadaka verebilir. Zekat\u0131n vacip olmas\u0131 i\u00e7in ise nisap, bir senenin ge\u00e7mesi ve belirli bir y\u00fczdelik verilmesi gibi bir tak\u0131m \u015fartlar mevcuttur. Sadaka ise hi\u00e7bir \u015farta ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ki\u015fi, istedi\u011fi zaman istedi\u011fi miktarda verebilir. Farklar\u0131n bunlar oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Zekat vermek kimlere farzd\u0131r, zekat kimlere verilmez?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zekatla kimler sorumludur, dinen zengin olanlar sorumludur. Zek\u00e2t\u0131n farz olabilmesi i\u00e7in ki\u015finin M\u00fcsl\u00fcman, ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yerinde, ergen ve h\u00fcr olmas\u0131; bor\u00e7 ve temel ihtiya\u00e7lar\u0131ndan fazla, art\u0131c\u0131 nitelikte nisap miktar\u0131 mala sahip olmas\u0131; bu mala sahip olduktan sonra \u00fczerinden bir kamer\u00ee y\u0131l ge\u00e7mesi ve y\u0131l sonunda da nisap miktar\u0131n\u0131 korumas\u0131 gerekir. Nisap miktar\u0131, alt\u0131nda 20 miskal (80.18 gr.) oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Zek\u00e2t verebilecek durumda olanlara, M\u00fcsl\u00fcman olmayan kimselere, Birinci derece akrabalara (anne, baba, b\u00fcy\u00fckanne, b\u00fcy\u00fckbaba, \u00e7ocuklara, torunlara vb.) ve kar\u0131-kocan\u0131n birbirine zek\u00e2t vermesi caiz de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n Dernekler ve vak\u0131flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile zekat vermek caiz mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu arac\u0131n\u0131n birey olmas\u0131 ile kurum olmas\u0131 aras\u0131nda fark yoktur. Buna g\u00f6re hay\u0131r kurumu, dernek, vak\u0131f veya sivil toplum kurulu\u015fu, toplayaca\u011f\u0131 zek\u00e2tlar\u0131 Kur\u2019\u00e2n\u2019da belirlenen yerlere\/fakir ve ihtiya\u00e7 sahiplerine ula\u015ft\u0131r\u0131yorsa arac\u0131 konumunda olan bu kurulu\u015flara zek\u00e2t\u0131 fakir vb. alacakl\u0131lara ula\u015ft\u0131rma vek\u00e2leti verilebilir. Zek\u00e2t\u0131 hak sahiplerine ula\u015ft\u0131rmay\u0131p, in\u015faat, ayd\u0131nlatma, b\u00fcro masraflar\u0131 gibi genel hizmetleri i\u00e7inde de\u011ferlendirecek olan kurulu\u015flara ise zek\u00e2t verilmez. Ald\u0131klar\u0131 zekat ve fitreleri fakirlere vermek \u00fczere bir fonda toplay\u0131p kurum ve yard\u0131mla\u015fma fonlar\u0131na zekat ve fitre verilmesinde dinen bir sak\u0131nca olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n Dijital yollarla zekat vermek do\u011fru bir y\u00f6ntem mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Elbette ki imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 kullanmak gerekir. Bir M\u00fcsl\u00fcman elindeki imkan\u0131 kullanmal\u0131. \u00c7a\u011f\u0131n getirdi\u011fi teknolojik imkanlar do\u011frultusunda g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Ancak burada \u015funu i\u015faret edelim, normal \u015fartlarda zekat ve fitre m\u00fcmk\u00fcn mertebe ya\u015fan\u0131lan b\u00f6lgeye ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. \u00d6ncelik ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgedeki ihtiya\u00e7 sahibi olmal\u0131d\u0131r. Daha sonra di\u011fer \u015fehir, \u00fclkelere ula\u015fmak gerekir. Ya da bir yerde acillik s\u00f6z konusu oldu diyelim deprem, afetler gibi oralara ula\u015f\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Ancak ilk etapta g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kendi akraba civar\u0131ndan ba\u015flamak, sonra kom\u015fu mahalle, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n b\u00f6lge \u015fehir, daha uzakta bir ihtiya\u00e7 sahibi varsa o zaman oraya y\u00f6nelmeli bir insan.<\/p>\n\n\n\n \u0130lk kez zekat verdi\u011finiz an ne hissettiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Her ibadeti yapman\u0131n ki\u015fiye bir huzur kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim. \u0130badetlerin insan ve toplum \u00fczerinde mutlaka olumlu y\u00f6nde etkileri vard\u0131r. Kelime anlam\u0131n\u0131n temizlik oldu\u011funu s\u00f6yledik, ki\u015fi ruhen ar\u0131n\u0131r. Bir hadis hat\u0131rlatmak gerekirse; \u201c\u0130nsan \u00f6l\u00fcnce, \u00fc\u00e7 ameli d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn amellerinin sevab\u0131 kesilir: Sadaka-i c\u00e2riye, kendisinden istifade edilen ilim, arkas\u0131ndan dua eden hay\u0131rl\u0131 evl\u00e2t.\u201d Bilindi\u011fi gibi sadaka-i c\u00e2riye, herkesin faydalanaca\u011f\u0131 s\u00fcreklilik arzeden hay\u0131rlar i\u00e7in kullan\u0131lan genel bir t\u00e2birdir. Buna \u201ckurumla\u015fm\u0131\u015f hay\u0131rlar\u201d da diyebiliriz. M\u00e2bedler, mektepler, \u00e7e\u015fmeler, k\u00f6pr\u00fcler, hanlar ve vak\u0131flar gibi hizmet kurumlar\u0131, kendileri devam etti\u011fi s\u00fcrece \u201cs\u00fcrekli hay\u0131r\u201d anlam\u0131nda birer \u201csadaka-i c\u00e2riye\u201ddir. Dolay\u0131s\u0131yla bunlar\u0131 yapanlar\u0131n, yap\u0131m\u0131na vesile olanlar\u0131n, yard\u0131m edenlerin amel defterine devaml\u0131 sevap yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u2018\u2019Sadaka belay\u0131 def eder\u2019\u2019 hadisi ile ne demek istenmi\u015f, ba\u015f\u0131n\u0131zdan b\u00f6yle bir olay ge\u00e7ti mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Topluma o kadar yerle\u015fmi\u015f ki, hatta verilmi\u015f sadakas\u0131 varm\u0131\u015f denilir. Bir olaydan ucuz kurtulduktan sonra, k\u0131l pay\u0131 kurtulunca verilmi\u015f sadakas\u0131 varm\u0131\u015f denilir. Toplum belle\u011fine de i\u015flenmi\u015f bir bilgidir. Bizlerde hayat\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde sadaka vererek g\u00f6r\u00fcn\u00fcr g\u00f6r\u00fcnmez ba\u015f\u0131n\u0131za bir \u015fey gelecek b\u00fct\u00fcn olumsuzluklardan Cenab-\u0131 Hakk-a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131z. \u0130yilikler yaparak sevaplar i\u015fleyerek bizim hayat\u0131m\u0131zda zorluklarla imtihan olunmamay\u0131 murad ve niyaz ederiz.<\/p>\n\n\n\n Prof. Dr. Ahmet \u00d6zdemir, ”Bu Ramazan ay\u0131nda \u00f6nemli bir ibadet olan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n maddi sorumluluklar\u0131 kapsam\u0131nda bu konuyu ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in sizleri tebrik ediyorum, in\u015fallah halk\u0131m\u0131za bu bilgiler ula\u015f\u0131r toplum olarak kazan\u00e7l\u0131 bir zaman dilimini bu Ramazan ay\u0131nda ge\u00e7iririz. ” mesaj\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n\n\n\n R\u00f6portaj: Tu\u011f\u00e7e Karafak\u0131o\u011flu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kastamonu \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Ahmet \u00d6zdemir, Ramazan ay\u0131nda zek\u00e2t ve sadaka vermenin \u00f6nemini Gazete Kamp\u00fcs\u2019e anlatt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18370,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[304],"tags":[861,333,313,862],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18371"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18371"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18385,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18371\/revisions\/18385"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazete.kastamonu.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}