“Süheyl Ünver’in Gözüyle Kastamonu”

Kastamonu Üniversitesi’nde düzenlenen “Süheyl Ünver’in Gözüyle Kastamonu” panelinde İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Serap Denizmen ve Arş. Gör. Mehmet Öztürk konuşmacı olarak yer aldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunması ile başlayan program Cemil Meriç Konferans Salonu’nda yapıldı.

Süheyl Ünver’in öğrencisi ve Kastamonu Üniversitesi’nin eski akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Eski yaşayan tanık olarak panelde yerini aldı. Konuşmacıların ardından programın sonunda söz alan Dr. Eski, Süheyl Ünder’i kişiliği ile yâd etti. Tanışma hikayelerini ve Süheyl Ünder’in mektuplarında İhsan Ozanoğlu’na ondan söz ettiğini ve yıllar sonra bunu öğrencilerinden öğrendiğini aktardı. Dr. Mustafa Eski, Ünver’in tuttuğu notların yerel kültür hakkındaki bilgi birikimine olan katkısının altını çizerek Kastamonu’nun onun gözündeki yerini ve yorumlarını anlattı.

 AHMET SÜHEYL ÜNDER KİMDİR?

Dr. Serap Denizmen paneli “Süheyl Ünder kimdir?” sorusuna cevap vererek başlattı. Ahmet Süheyl Ünver’in tıp doktoru ve Ordinaryüs Profesör unvanıyla bilim dünyasına hizmet ederken aynı zamanda sanatçı kimliğiyle de öne çıktığını söyleyen Dr. Denizmen, en önemli yanlarından birinin ise gittiği yerler hakkında notlar tuttuğu, önemli birer arşiv olan seyahatname defterleri olduğunu ifade etti. Gittiği tarihi yapıları kaydetmek amacı ile sulu boya ve karakalem resimlerini çizerek veya fotoğraf çekerek bu görselleri defterlerine dahil ettiğini de ekledi.

Dr. Serap Denizmen, Süheyl Ünver’in 17 Şubat 1898 tarihinde doğduğunu, 14 Şubat 1986 tarihinde ise vefat ettiğini ve bu ayın Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi tarafından Süheyl Ünder’i Anma Ayı olarak tahsis edildiğini dile getirdi. Baba tarafından Rumeli Türk’ü, anne tarafından ise Kastamonu Seydilerli yani Anadolu Türk’ü olduğu bilgisini veren Dr. Denizmen, Ünder’in 1915’te İstanbul Tıbbiye Mektebi’ne gitmiş olsa da sıradan bir sanatçı olmadığının altını çizdi. Süheyl Ünder’in tezhip sanatında birçok talebe yetiştiren başarılı bir sanatçı olduğunu, ancak tarihi yapıları resmettiği sulu boya resimlerinin çok fazla estetik durmadığını çünkü bu resimlerin sanattan daha çok tarihi mekanları kayıt altına alma amacı taşıdığını aktardı.

Dr. Serap Denizmen, Ünver’in kızı Gülbün Mesara’nın ona resimlerin tartışmalı estetik değeri sorulduğunda “Çok haklısınız, babam aslında sanat yapmayı değil şehirlerin manevi kalkınmalarında birer temel taş olarak gördüğü tarihi hatıraları gelecek nesillerin istifadesine sunmayı amaçlıyor.” sözleri ile cevap verdiğini aktardı.

Dr. Denizmen, Sühely Ünver’in  seyahatnamelerinin dünü bugüne taşıyan birer köprü olduğunu söyleyerek seyahatnamelerin öneminin altını çizdi.

KASTAMONU DEFTERLERİ

Arş. Gör. Mehmet Öztürk konuşmasında ilk olarak diğer seyahatnamelerde söz edilen Kastamonu tasvirlerinin üzerlerinde kısaca durdu. Süheyl Ünver’in Kastamonu için not tuttuğu defterlerini, yapıların defterdeki görselleri ile bugünkü görsellerini karşılaştırarak aktardı. Kastamonu seyahatnamelerinde şehri nasıl tarif ettiği, hangi tarihi yapılar ve şahsiyetlerin yer aldığından söz etti.

Arş. Gör. Öztürk 1966 yılında Kastamonu’ya gelen ve burada iki gün kalan Ünver’in buradaki genel gözlem ve çıkarımları hakkındaki değerlendirmelerini paylaştı. Ayrıca sadece Ünver’in arşivlerini değil Kastamonu’da onun mihmandarlığını yapan İhsan Ozanoğlu’nun bu süreç hakkındaki notlarını da inceledi. Arş. Gör. Öztürk İhsan Ozanoğlu’nun gezi boyunca Süheyla Ünver’in ona sürekli soru sorduğunu ve Ünver’in defterlerinde de sık sık cümlelerin altında “İhsan Ozanoğlu’ndan alıntıdır.” ibaresinin yer aldığının görüldüğünü belirtti.

Kastamonu’nun memleketi olması dolayısıyla onun için sıradan bir yer olmadığını söyleyen Arş. Gör. Mehmet Öztürk Süheyl Ünver’in kaldığı sürenin kısıtlı olmasına rağmen Kastamonu’daki birçok tarihi yapının defterlerinde yer edindiğini ifade etti.

Ayrıca Ünver’in arşivlerini diğer seyahatnamelerden ayıran dikkat çekici farklarının ise uzun ve detaylı notlar içermesi ve bu notların beğendiği noktalar kadar eleştirdiği durumları da içermesi olduğunun altını çizdi.

Panel Ahmet Süheyl Ünver’in bir kitabının programa katılanlardan birine hediye edilmesi ve fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.

Haber-Fotoğraf: Zehra Betül Kalaycı