Türkiye’de Kriz Anları İçin Yeni Destek Sistemi Çağrısı: Tutun Hattı

Türkiye’de psikolojik kriz yaşayan kişilerin ihtiyaç duydukları anda doğru desteğe ulaşabilmesi amacıyla yeni bir girişim başlatıldı. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi 3. sınıf öğrencisi Zaisa tarafından başlatılan “Tutun Hattı”, kriz anlarında kişileri yalnız bırakmayan, gerektiğinde profesyonel sağlık hizmetlerine yönlendiren erişilebilir bir destek sistemi oluşturmayı amaçlıyor. Ancak “Tutun Hattı” henüz aktif bir telefon hattı değil. Projenin hayata geçirilebilmesi için gönüllü ekip oluşturma çalışmalarının yanı sıra hukuki ve kurumsal altyapıya ilişkin hazırlıklar sürüyor. Projede psikoloji, yazılım, iletişim, araştırma ve organizasyon alanlarından gönüllülerin yer aldığı belirtiliyor.

Amaç Doğru Desteğe Ulaştırabilmek

Girişimin temel amacı doğrudan terapi ya da tedavi hizmeti vermek değil. Planlanan sistemde özel eğitim almış ruh sağlığı çalışanları ile uzmanlar tarafından eğitilip düzenli olarak denetlenecek gönüllülerin görev yapması öngörülüyor. Görüşmeler sırasında kişinin durumunun değerlendirilmesi, gerekli görülmesi halinde ise 112, hastane veya uygun ruh sağlığı hizmetlerine yönlendirilmesi planlanıyor. Zaisa, sistemin psikiyatri ve acil servislerin alternatifi değil, kriz yaşayan kişi ile profesyonel sağlık hizmetleri arasında bir köprü olmasını hedeflediklerini belirtiyor.

Gözler Sağlık Bakanlığı’nda

Projenin önündeki en önemli başlıklardan biri ise sistemin nasıl kurumsallaştırılacağı… Zaisa, Sağlık Bakanlığı tarafından kriz durumlarında hangi numaranın aranacağının, çağrıların kim tarafından karşılanacağının, risk değerlendirmesinin nasıl yapılacağının ve gerekli durumlarda sağlık sistemiyle koordinasyonun nasıl sağlanacağının değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.

Zaisa’ya göre böyle bir sistemin yalnızca gönüllülük temelinde yürütülmesi mümkün değil. Eğitim ve süpervizyon süreçlerinin yanı sıra teknik altyapı, finansman, veri güvenliği, etik ve hukuki sorumlulukların da sistem kurulmadan önce belirlenmesi gerekiyor.

Dünyada Örnekleri Var

“Tutun Hattı” ekibi, farklı ülkelerdeki kriz destek modellerini de inceliyor. ABD’deki 988, İngiltere ve İrlanda’daki Samaritans ile Avustralya’daki Lifeline örneklerinden ilham alınırken, bu sistemlerin Türkiye’ye doğrudan aktarılması yerine ülkenin sağlık sistemi ve toplumsal ihtiyaçlarına uygun yeni bir model oluşturulması hedefleniyor.

Hedef Sadece Bir Telefon Hattı Değil

Girişimin beş yıllık hedefi, insanların psikolojik kriz yaşadıklarında nereye başvuracağını bildiği, ücretsiz ve erişilebilir bir destek sisteminin oluşturulması.Zaisa, uzun vadede yalnızca bir telefon hattı kurulmasını değil, üniversitelerle işbirlikleri, bilimsel araştırmalar, ruh sağlığı okuryazarlığı ve kriz farkındalığı çalışmalarının da sistemin parçası olmasını istiyor. Girişimin kişisel bir projeden çok toplumsal bir mekanizmaya dönüşmesini istediğini belirten Zaisa, yaklaşımını şu sözlerle anlatıyor: “Projenin amacı benim görünür olmam değil. İhtiyaç duyulan anda yardımın görünür olması.”

“Bir İnsan Kriz Anında Kimi Arayacak?”

Zaisa’nın karar vericilere yönelttiği temel soru ise projenin çıkış noktasını ortaya koyuyor:

“Bir insan yaşamakla ölmek arasında kaldığında, Türkiye’de kimi arayabilir?”

Girişimin kurucusu, bu sorunun cevabının belirsiz kalmaması gerektiğini; kamu kurumları, akademisyenler, sağlık çalışanları, sivil toplum kuruluşları ve toplumun birlikte hareket etmesiyle daha güçlü bir destek mekanizmasının oluşturulabileceğini savunuyor. “Tutun Hattı” böylece henüz telefonun diğer ucunda hizmet vermeye başlamadan önce, Türkiye’de kriz anlarında ruh sağlığı desteğine erişimin nasıl yapılandırılabileceğine ilişkin bir tartışmayı gündeme taşıyor.

Nazar Ecem Ünal’ın özel haberi